Φορολογούμενοι που υπέβαλαν τη φορολογική τους δήλωση επιβαρύνθηκαν με πρόσθετο φόρο, διότι δεν κάλυψαν το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό δαπανών που έπρεπε να έχουν πραγματοποιηθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
Αν και από φέτος η μείωση φόρου δεν εξαρτάται άμεσα από τις ηλεκτρονικές αποδείξεις, παραμένει η υποχρέωση κάλυψης ενός ποσοστού του εισοδήματος με τέτοιου είδους δαπάνες, ώστε να αποφευχθεί επιβάρυνση με επιπλέον φόρο.
Συγκεκριμένα, κάθε φορολογούμενος που έχει εισόδημα από μισθωτή εργασία, συντάξεις, επιχειρηματική δραστηριότητα ή και ακίνητη περιουσία, οφείλει να έχει πραγματοποιήσει δαπάνες ύψους τουλάχιστον 30% του πραγματικού του εισοδήματος, με ανώτατο όριο τις 20.000 ευρώ. Οι δαπάνες αυτές πρέπει να έχουν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, όπως κάρτες (χρεωστικές, πιστωτικές, προπληρωμένες), μεταφορές μέσω e-banking, πληρωμές με Paypal, ηλεκτρονικά πορτοφόλια ή ακόμα και καταβολές με μετρητά σε μηχανήματα και γκισέ παρόχων πληρωμών.
Εάν το ποσοστό αυτό δεν καλυφθεί, τότε επιβάλλεται επιπλέον φόρος 22% επί του ποσού των δαπανών που λείπει για να φτάσει το απαιτούμενο όριο. Για παράδειγμα, εάν κάποιος έπρεπε να έχει πραγματοποιήσει 6.000 ευρώ σε ηλεκτρονικές δαπάνες και έχει καλύψει μόνο τις 4.000 ευρώ, τότε θα του επιβληθεί πρόσθετος φόρος 440 ευρώ.
Το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 20%, στην περίπτωση που ο φορολογούμενος έχει πληρώσει – με ηλεκτρονικά μέσα – ποσά για φόρους, δάνεια και ενοίκια που υπερβαίνουν το 60% του ετήσιου εισοδήματός του. Το ίδιο ισχύει και για περιπτώσεις όπου ο φορολογούμενος έχει κατασχεμένους τραπεζικούς λογαριασμούς (πλην του ακατάσχετου), καθώς σε αυτή την περίπτωση το ελάχιστο όριο δαπανών περιορίζεται στις 5.000 ευρώ.
Κατά τον υπολογισμό του εισοδήματος που λαμβάνεται υπόψη για τις ηλεκτρονικές δαπάνες, εξαιρούνται ορισμένα ποσά, όπως διατροφές που καταβάλλονται ηλεκτρονικά, τεκμαρτά εισοδήματα, επιδόματα, αποζημιώσεις λόγω COVID-19, εκπαιδευτικά και κοινωνικά βοηθήματα, αποζημιώσεις αγροτών, καθώς και άλλες ειδικές εισφορές που δεν θεωρούνται φορολογητέο εισόδημα από μισθούς, επιχειρήσεις ή ακίνητα.
Ορισμένοι φορολογούμενοι απαλλάσσονται πλήρως από την υποχρέωση πραγματοποίησης ηλεκτρονικών δαπανών. Σε αυτούς περιλαμβάνονται άτομα άνω των 70 ετών, άτομα με αναπηρία 80% και άνω, κάτοικοι μικρών χωριών και απομακρυσμένων νησιών, ανήλικοι που υποχρεούνται σε δήλωση, στρατιώτες, μακροχρόνια νοσηλευόμενοι, άτομα σε γηροκομεία ή ψυχιατρεία, κρατούμενοι, καθώς και κάτοικοι ή εργαζόμενοι στο εξωτερικό και δικαιούχοι του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος.
Σε περιπτώσεις κοινής δήλωσης από έγγαμους ή από μέλη συμφώνου συμβίωσης, εάν ο ένας σύζυγος καλύπτει το απαιτούμενο ποσό και ο άλλος όχι, το πλεόνασμα του ενός μπορεί να μεταφερθεί στον άλλον για να μην υπάρξει επιβάρυνση. Αν κάποιος από τους δύο εξαιρείται από την υποχρέωση και έχει πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες, αυτές μπορούν επίσης να μεταφερθούν για κάλυψη των ορίων.
Οι δαπάνες δηλώνονται στους κωδικούς 049 και 050 του εντύπου Ε1, οι οποίοι προσυμπληρώνονται αυτόματα από την ΑΑΔΕ, με βάση τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της. Οι φορολογούμενοι μπορούν να διορθώσουν τα ποσά αυτά, εφόσον έχουν επιπλέον αποδείξεις που πληρούν τα κριτήρια αλλά δεν εμφανίζονται στην προσυμπλήρωση.
Ειδικά για τα έτη 2022 έως 2025, ορισμένες κατηγορίες δαπανών, όπως οι ιατρικές υπηρεσίες (που δεν πραγματοποιούνται εύκολα ηλεκτρονικά), υπολογίζονται στο διπλάσιο της αξίας τους για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού. Παράλληλα, επιτρέπεται η μείωση του φορολογητέου εισοδήματος κατά 30% για δαπάνες σε στέγαση, υπηρεσίες, εκπαίδευση, μεταφορές και πολιτιστικές δραστηριότητες, εφόσον πληρώθηκαν ηλεκτρονικά, με όριο τις 5.000 ευρώ ετησίως.
