Την ανακοίνωση του νέου ορίου επένδυσης των 500.000 ευρώ σε ακίνητη περιουσία για την χορήγηση της Golden visa που δίνει το εισιτήριο της ελεύθερης εισόδου στην χώρα ακολούθησαν σφοδρές αντιδράσεις από την αγορά ακινήτων.
Με επιστολή της προς τον πρωθυπουργό η Ομοσπονδία Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων Ελλάδος τονίζει ότι «η ενέργεια αυτή θα επιφέρει τα εντελώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επιθυμείτε, δηλαδή θα πιέσει προς τα πάνω τις τιμές των ακινήτων δεδομένου ότι οι αλλοδαποί επενδυτές περισσότερο επηρεάζονται από τη σύγκριση των τιμών τη Ελλάδας με τις τιμές των ακινήτων στην χώρα τους».
Μάλιστα, όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία «με την αύξηση του απαιτούμενου ποσού της χορήγησης της χρυσής βίζας, η Ελλάδα χάνει το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα ως πόλο επενδύσεων σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
''Ως Σύλλογος Μεσιτών Αθηνών – Αττικής θέλουμε να προειδοποιήσουμε για την τεράστια ζημιά που μπορεί να προκληθεί από τη μαζική φυγή επενδυτών, που αρχικά είχαν βρει δελεαστική την αγορά ενός ακινήτου στην Ελλάδα και στη συνέχεια είδαν την ΄΄΄«ελληνική πραγματικότητα» στο κομμάτι των επενδύσεων.'' τονίζουν στην ανακοίνωση που εξέδωσαν και συμπληρώνουν «Οι μεσίτες από την πρώτη στιγμή της εφαρμογής του μέτρου άδραξαν την επαγγελματική ευκαιρία, αλλά φρόντισαν παράλληλα να προσφέρουν στους ενδιαφερόμενους αγοραστές από το εξωτερικό υψηλής ποιότητας υπηρεσίες με τη μέγιστη αξιοπιστία καθώς εκείνοι έδιναν την πρώτη σημαντική εικόνα της χώρας μας στο θέμα της Χρυσής Βίζας. Εκτιμούμε πως όπως ο κλάδος των μεσιτών έπραξε τα μέγιστα ώστε να στεφθεί με επιτυχία ο θεσμός τη Χρυσής Βίζας, έτσι τώρα και οι αρμόδιοι φορείς της Πολιτείας θα πράξουν όσα τους αναλογούν για να μην καταρρεύσει το οικοδόμημα αυτό σαν χάρτινος πύργος».
Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι μέχρι το 2019, η «χρυσή βίζα» χορηγούνταν μόνο με επένδυση σε ακίνητο με κατ΄ελάχιστη αξία τις 250.000 ευρώ. Οι «χρυσές άδειες», εκτός από την αγορά ακινήτου, χορηγούνταν και με επενδύσεις σε μετοχές, ομόλογα και καταθέσεις. Τα προγράμματα της «χρυσής βίζας» έχουν βρεθεί πολλές φορές στο στόχαστρο, καθώς θεωρούνται «οχήματα» για ξέπλυμα χρήματος, υπόθαλψη εγκληματιών και συντήρησης διεθνών δικτύων διαφθοράς και αυταρχικών καθεστώτων.
Οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης για την αυστηροποίηση των προϋποθέσεων με την αύξηση των ορίων για την χορήγηση, της πολυπόθητης για ορισμένους ξένους «επενδυτές» δεν ήρθαν σαν κεραυνός εν αιθρία. Το Ευρωκοινοβούλιο εδώ και μήνες έχει ζητήσει να γίνουν αυστηρότεροι οι όροι χορήγησης της λόγω κενών στους ελέγχους των προσώπων που την λαμβάνουν μετά από επενδύσεις σε χώρες της Ε.Ε.
Από τα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης καταγράφονται σημαντικές μειώσεις αδειών, ιδίως μεταξύ των Κινέζων, των Ρώσων και των Τούρκων επενδυτών. Συγκεκριμένα, ο αριθμός των Κινέζων κατόχων αδειών παραμονής υποχώρησε στο τέλος του πρώτου εξαμήνου σε 5.949, από 6.391 στο τέλος Ιανουαρίου, μια μείωση κατά 442 άδειες, ή -7%.
Υπογραμμίζεται ότι στο πρώτο τρίμηνο του 2022, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι εισροές ξένων κεφαλαίων για την απόκτηση ακινήτων στην Ελλάδα ανήλθαν σε 374 εκατ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 74,8% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2021, όταν τα ξένα κεφάλαια δεν ξεπέρασαν τα 214 εκατ. ευρώ.
Το 2021 είχαν επενδυθεί 1,17 δισ. ευρώ, μια επίδοση 34,5% υψηλότερη από τα 875 εκατ. ευρώ ξένων επενδύσεων κατά το 2020. Υπολογίζεται ότι το 2021 το πρόγραμμα «Χρυσή Βίζα» ήταν υπεύθυνο για περίπου 25% των ξένων επενδύσεων, με τον όγκο των αγοραπωλησιών να υπολογίζεται ότι ξεπέρασε σε αξία τα 260 εκατ. ευρώ.
Οι Ρώσοι επενδυτές έχουν μειωθεί κατά 168, ή -38% και εκτιμάται ότι θα υπάρξει μεγαλύτερη μείωση τους επόμενους μήνες, καθώς μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει απαγορευτεί η χορήγηση αδειών παραμονής σε Ρώσους υπηκόους, όπως επίσης και η ανανέωση προγενέστερων αδειών παραμονής.
Σε ότι αφορά τους Τούρκους επενδυτές, επίσης ο αριθμός των αδειών έχει μειωθεί σε 587 σήμερα, από 619 στο τέλος Ιανουαρίου.
To πρώτο 6μηνο του 2022, αποτελεί τη πρώτη χρονιά που το ισοζύγιο αφίξεων-αποχωρήσεων είναι αρνητικό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου – Γενική Γραμματεία Μεταναστευτικής Πολιτικής, το σύνολο των εκδοθέντων αδειών πενταετούς παραμονής σε επενδυτές ακινήτων ύψους τουλάχιστον 250.000 ευρώ, αλλά και σε επενδυτές πλέον σε άυλους τίτλους (μετοχές, ομόλογα, καταθέσεις) καταγράφει απώλειες της τάξεως του 5,66%.
Το πρόγραμμα χορήγησης «golden visa» με την απόκτηση ακινήτου ελάχιστης αξίας 250.000 ευρώ σε συνάρτηση της επενδυτικής ευκαιρίας, πρόσθεσε στην εγχώρια κτηματαγορά 1.035 αγοραπωλησίες ακινήτων το 2021, 938 το 2020, 3.535 το 2019, 1.833 το 2018 , 959 το 2017, 488 το 2016, 421 το 2015, 338 το 2014 και 21 το 2013, που ήταν το πρώτο έτος εφαρμογής του προγράμματος.
Κάποιους μήνες πριν, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε ότι βάζει οριστικά τέλος στο πρόγραμμα της «χρυσής βίζας», εξαιτίας του οποίου το Λονδίνο έγινε μία από τις πιο ακριβές αγορές ακινήτων του κόσμου. Ανάλογες πιέσεις δέχονται και οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που έχουν ανοιχτά τέτοια προγράμματα.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία επιτάχυνε τις εξελίξεις.
Το ελληνικό υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου τον περασμένο Μάρτιο ανακοίνωσε ότι «αναστέλλεται μέχρι νεωτέρας η έκδοση και ανανέωση αδειών διαμονής επενδυτικού ενδιαφέροντος και σκοπού που βρίσκονται υπό εξέταση και προέρχονται από πολίτες της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Επιπρόσθετα, οι αρμόδιες υπηρεσίες δε θα αποδέχονται νέα αιτήματα για χορήγηση των προαναφερθεισών αδειών διαμονής.»
Παράλληλα, το υπουργείο ανακοίνωσε ότι δε θα εξετάζονται μέχρι νεωτέρας αιτήσεις για άδειες διαμονής της κατηγορίας “στελέχη επιχειρήσεων” για πολίτες της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Ο Επίτροπος Δικαιοσύνης Ντιντιέ Ρέιντερς είχε τονίσει σε δηλώσεις του τον περασμένο Μάρτιο ότι «οι ευρωπαϊκές αξίες δεν πωλούνται. Θεωρούμε ότι η πώληση ιθαγένειας μέσω «χρυσών διαβατηρίων» είναι παράνομη βάσει της νομοθεσίας της ΕΕ και εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλειά μας. Ανοίγει την πόρτα στη διαφθορά, το ξέπλυμα χρήματος και τη φοροαποφυγή. Όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη θα πρέπει να τερματίσουν αμέσως τα συστήματα ιθαγένειας επενδυτών. Επιπλέον, θα πρέπει να αξιολογήσουν εάν πρέπει να ανακαλέσουν τυχόν «χρυσά διαβατήρια» που έχουν ήδη χορηγηθεί σε άτομα υπό κυρώσεις και σε άλλα που υποστηρίζουν σημαντικά τον πόλεμο του Πούτιν».
Μπλόκο στην Χρυσή Βίζα και λόγω στεγαστικής κρίσης
Ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας που οδήγησε στην αύξηση του ορίου επένδυσης στα 500.000 ευρώ από την κυβέρνηση είναι η έλλειψη κατοικιών.
Ο βασικός λόγος είναι ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμα ακίνητα. Ο κλάδος των κατασκευών είχε ουσιαστικά παγώσει τη δραστηριότητα του τα χρόνια της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Κατά συνέπεια οι τελευταίες μαζικές κατασκευές τοποθετούνται χρονικά, πάνω από μια δεκαετία πριν. Στα χρόνια αυτά εμφανίστηκε τόσο το φαινόμενο του AirBnB, που πραγματικά άλλαξε όλη την εικόνα στο κλάδο της ενοικίασης ακινήτων, αλλά και αυτό της Golden Visa που επηρέασε άρδην τις τιμές στην αγορά ακινήτων. Ακίνητα εμπορικής αξίας πολύ κάτω των 250.00 ευρώ ξεπερνούσαν το κατώφλι αυτό ελπίζοντας ότι θα βρεθεί ο αγοραστής που θα αναζητούσε μια κατοικία ως επένδυση μόνο και μόνο για να αποκτήσει «ευρωπαικό διαβατήριο».
«Πρέπει να μπουν περιορισμοί στην Golden Visa και την βραχυχρόνια μίσθωση» τόνιζε τον περασμένο Ιούλιο ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Ανδρουλάκης αναφερόμενος στην στεγαστική κρίση που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία παρουσιάζοντας ορισμένες πτυχές από το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ.
