Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί προκειμένου να μην βρεθούν να πληρώνουν υψηλότερο φόρο από αυτόν που αναλογεί στα πραγματικά εισοδήματα τους. Το 2020, τελευταία χρόνια που εφαρμόστηκαν τα τεκμήρια, πριν μπουν στον «πάγο» εξαιτίας της πανδημίας, στην «παγίδα» τους έπεσαν τουλάχιστον 1,8 εκατομμύρια φορολογούμενοι, οι οποίοι κλήθηκαν να πληρώσουν υψηλότερο φόρο σε σχέση με το πραγματικό εισόδημα το οποίο δήλωσαν Ο επιπλέον φόρος έφτασε τα 5,2 δισ ευρώ και αφορούσε τεκμαρτές δαπάνες.
Παρόλα αυτά το σύστημα έχει προβλέψει και τροπους προστασιας προκειμενου οι φορολογούμενοι να προφυλαχθούν από την επιβολή αδικης φορολογησης με το σύστημα των τεκμηρίων. Ειδικα για φετος πολύ μεγάλο πρόβλημα θα έχουν φορολογούμενοι που είδαν τα εισοδήματα τους το 2021 να συρρικνώνονται εξαιτιας της πανδημίας και ταυτόχρονα να «φουσκώνουν» οι τεκμαρτες τους δαπανες. Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι μπορούν να περιορίσουν τις συνέπειες των τεκμηρίων εφόσον:
-Μέσα στο 2021 απέκτησαν χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα, όπως αυτό ορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις. Τέτοια ποσά είναι το το εφάπαξ που έλαβε ο φορολογούμενος ως συνταξιούχος, η αποζημίωση που εισέπραξε από την ασφαλιστική του εταιρεία κ.λπ.
-Προχώρησαν σε πώληση περιουσιακών στοιχείων και εισέπραξα χρηματικά ποσά από την πώληση. Σε αυτές τις περιπτώσεις λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που εισέπραξε ο φορολογούμενος από την πώληση ακινήτων, αυτοκινήτων, κινητών πραγμάτων μεγάλης αξίας κ.λπ. Από το τίμημα πώλησης που εισπράχθηκε εντός του 2021 αφαιρείται το κόστος απόκτησης, δηλαδή το τίμημα που καταβλήθηκε σε κάποιο προηγούμενο έτος για την αγορά του περιουσιακού στοιχείου.
-Επέστρεψαν το 2021 στην Ελλάδα χρηματικά ποσά είτε σε ευρώ είτε σε συνάλλαγμα εφόσον η απόκτησή τους στο εξωτερικό δικαιολογείται.
-Το 2021 εισέπρατταν ποσά από δάνεια. Ο δανεισμός μπορεί να αφορά τράπεζες, συγγενείς ή τρίτους. Η σύναψη δανείου αποδεικνύεται από συμβολαιογραφικό ή ιδιωτικό έγγραφο που έχει χαρτοσημανθεί και έχει βέβαιη ημερομηνία για τη συνομολόγηση του δανείου. Από την ημερομηνία πρέπει να προκύπτει ότι το δάνειο ελήφθη εντός του 2021 και πριν από την πραγματοποίηση της δαπάνης αγοράς περιουσιακού στοιχείου που πρόκειται να δικαιολογηθεί.
-Το 2021 εισέπραξαν ποσά είτε από δωρεές είτε από γονικές παροχές. Για να αποδείξει ο φορολογούμενος ότι εισέπραξε εντός του 2021 τέτοια ποσά, θα πρέπει να έχει στη διάθεσή του (ώστε εάν χρειαστεί να μπορεί να προσκομίσει στις φορολογικές αρχές) σχετικό πιστοποιητικό του αρμοδίου προϊσταμένου ΔOY από το οποίο προκύπτει ότι η δωρεά ή η γονική παροχή έγινε πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2021.
-Το 2021 είχαν Κέρδη από λαχεία, ΠPOΠO, ΛOTTO, TZΟKEP, Προκαθορισμένο Στοίχημα κ.λπ. τυχερά παιχνίδια του Ο.Π.Α.Π. Τα ποσά των κερδών από τυχερά παιχνίδια του ΟΠΑΠ λαμβάνονται υπόψη μόνο εφόσον αφαιρεθεί η δαπάνη του φορολογούμενου για την αγορά του κουπονιού ή του δελτίου ή του λαχείου που κέρδισε. Για να αποδειχθεί η είσπραξη κέρδους από τυχερό παιχνίδι του ΟΠΑΠ ή λαχείο θα πρέπει ο φορολογούμενος να έχει στη διάθεσή του τη σχετική βεβαίωση από τον O.Π.A.Π. ή από την εταιρία που διενεργεί τις κληρώσεις των Λαχείων.
-Υπάρχουν από προηγούμενα χρόνια εισοδήματα παρελθόντων οικονομικών ετών. Πρόκειται για τη «ανάλωση κεφαλαίου παρελθόντων ετών» με την οποία μπορεί να καλύψει την όποια πρόσθετη διαφορά φορολογητέου εισοδήματος έχει προκύψει λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων, επικαλούμενος εισοδήματα και έσοδα δηλωθέντα ακόμη και πριν από 10, 20 ή και περισσότερα χρόνια, εφόσον βέβαια υπήρχαν.
