Ειδικότερα, σύμφωνα με την ρύθμιση κάθε εργαζόμενος γονέας έχει δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού του διάρκειας 6 μηνών την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των 8 ετών με σκοπό την εκπλήρωση των ελάχιστων υποχρεώσεων ανατροφής του.
Οι 2 πρώτοι μήνες θα είναι πληρωμένοι από τον ΟΑΕΔ ενώ οι υπόλοιποι θα είναι άνευ αποδοχών.
Παράλληλα την νέα γονική άδεια την δικαιούται :
- γονέας μόνος, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου, δικαιούται την άδεια αυτή στο διπλάσιο.
- γονείς διδύμων, τριδύμων κ.ο.κ. δικαιούνται την άδεια αυτή για κάθε παιδί ξεχωριστά.
- γονέας που υιοθετεί ή αναδέχεται τέκνο ηλικίας έως 8 ετών μπορεί να λαμβάνει την άδεια αυτή με την τοποθέτηση του παιδιού στην οικογένεια.
- σε περίπτωση διάστασης ή διαζυγίου, το δικαίωμα είναι αυτοτελές για κάθε γονέα.
Προϋποθέσεις
Για τη χορήγηση της γονικής άδειας ανατροφής ο εργαζόμενος γονέας πρέπει να έχει συμπληρώσει ένα χρόνο συνεχόμενης ή διακεκομμένης εργασίας στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμων, διαταγμάτων, κανονισμών, Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, Διαιτητικών Αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων.
Για τους δύο πρώτους μήνες της άδειας ο ΟΑΕΔ υποχρεούται να καταβάλλει στον κάθε γονέα μηνιαίως ποσό ίσο με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό.
Σε γονείς μόνους λόγω θανάτου του άλλου γονέα, ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου, εφαρμόζεται για 4 μήνες η καταβολή από τον ΟΑΕΔ.
Σε γονείς διδύμων, τριδύμων κλπ, οι διατάξεις εφαρμόζονται ξεχωριστά για κάθε παιδί.
Να σημειωθεί ότι από την καταβολή του ΟΑΕΔ εξαιρούνται οι εργαζόμενες που έχουν λάβει την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας του άρθρου 43 του νόμου αυτού για έξι μήνες.
Ο χρόνος του τμήματος της άδειας που καταβάλλεται από τον ΟΑΕΔ λογίζεται ως χρόνος ασφάλισης στους κλάδους σύνταξης και ασφάλισης του οικείου ασφαλιστικού φορέα, οι δε προβλεπόμενες εισφορές υπολογίζονται επί του κατά περίπτωση αναφερόμενου παραπάνω ποσού, από το οποίο ο ΟΑΕΔ παρακρατεί την προβλεπόμενη εισφορά ασφαλισμένου και την αποδίδει στον οικείο ασφαλιστικό φορέα, μαζί με την προβλεπόμενη εισφορά εργοδότη που βαρύνει τον Οργανισμό.
Χορήγηση άδειας
Η γονική άδεια ανατροφής χορηγείται εφάπαξ ή τμηματικώς, εντός του διαστήματος που ο εργαζόμενος τη δικαιούται, με βάση σχετική αίτησή του η οποία υποβάλλεται στον εργοδότη με κάθε πρόσφορο τρόπο και στην οποία προσδιορίζει την έναρξη και τη λήξη της. Η αίτηση υποβάλλεται στον εργοδότη ένα (1) μήνα πριν την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν λόγοι έκτακτοι οι οποίοι καθιστούν την χορήγηση της άδειας απολύτως αναγκαία. Ο εργοδότης απαντά στην αίτηση του εργαζόμενου άμεσα και κατ’ ανώτατο εντός ενός μήνα από την υποβολή της.
Ο εργαζόμενος γονέας δεν μπορεί να υποχρεωθεί να πάρει άδεια μεγαλύτερης διάρκειας από αυτήν που αιτείται, ενώ εργοδότης και εργαζόμενος μπορούν να συμφωνήσουν ευνοϊκότερους όρους χορήγησης της άδειας αυτής, ως προς τις προϋποθέσεις, τη διάρκεια της άδειας, τις αποδοχές, ή άλλα ζητήματα.
Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια στον αιτούμενο χρόνο, εκτός αν αυτό θα διατάρασσε σοβαρά την εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης. Σε αυτή την περίπτωση υποχρεούται να τεκμηριώσει εγγράφως τον λόγο άρνησης ή αναβολής χορήγησης προς τον εργαζόμενο, ενώ προτείνει προς αυτόν εναλλακτικές ως προς το χρόνο χορήγησής της, ή ευέλικτους τρόπους χορήγησής της.
Αιτήσεις γονέων με αναπηρία, γονέων παιδιών με αναπηρία, με μακροχρόνια ή αιφνίδια ασθένεια και μόνων γονέων λόγω θανάτου γονέα, ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης τέκνων, ή γυναικών μετά την άδεια μητρότητας, χορηγούνται με απόλυτη προτεραιότητα. Επίσης, προτεραιότητα πρέπει να δίνεται στις αιτήσεις γονέων παιδιών λόγω νοσηλείας ή ασθένειας του παιδιού ή σοβαρής ασθένειας συζύγου, συντρόφου συμβίωσης, συγγενούς, αλλά και γονέων παιδιών διδύμων, τριδύμων κ.λ.π.. Τέλος, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η σειρά προτεραιότητας των αιτήσεων εργαζομένων στην επιχείρηση που έχουν αιτηθεί την ίδια άδεια.
Σε κάθε περίπτωση και εφόσον δεν υπάρχει άλλη σχετική συμφωνία, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια το αργότερο εντός δύο μηνών από την ημερομηνία που την αιτείται ο εργαζόμενος. Τυχόν άρνηση ή αναβολή χορήγησης της άδειας ανατροφής που αντιβαίνει στις διατάξεις του παρόντος άρθρου υπόκειται στον έλεγχο του άρθρου 281 του Αστικού Κώδικα.
Αν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων διδύμων τριδύμων κλπ, το δικαίωμα των γονέων στην άδεια και στην επιδότηση είναι αυτοτελές για το καθένα από αυτά, εφόσον από τη λήξη της άδειας που δόθηκε για το προηγούμενο παιδί μεσολάβησε ένας (1) χρόνος πραγματικής απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη, εκτός αν ορίζεται ευνοϊκότερα από ειδική διάταξη νόμων, διαταγμάτων, κανονισμών, Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, Διαιτητικών Αποφάσεων ή συμφωνιών εργοδοτών και εργαζομένων.
Αν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη, αποφασίζουν με κοινή δήλωσή τους, κάθε φορά, ποιος από τους δύο θα κάνει πρώτος χρήση αυτού του δικαιώματος και για πόσο χρονικό διάστημα.
Ο εργαζόμενος γονέας που λαμβάνει τη γονική άδεια του άρθρου αυτού, εκτός των δύο μηνών του ΟΑΕΔ των περιπτώσεων των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου αυτού, έχει κατά το χρονικό διάστημα της απουσίας από την εργασία του, πλήρη ασφαλιστική κάλυψη από τον ασφαλιστικό του φορέα και μπορεί να αναγνωρίσει τον χρόνο απουσίας σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 40 του Ν. 2084/1992 (Α΄165), όπως ισχύει.
Ο αναγνωριζόμενος χρόνος της γονικής άδειας ως ισχύει κάθε φορά, λαμβάνεται υπόψη τόσο για τη θεμελίωση του ασφαλιστικού δικαιώματος, όσο και για τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης.
Η γονική άδεια δεν καταργεί και δεν επηρεάζει τη χορήγηση άλλων δικαιωμάτων που αφορούν στη διευκόλυνση των γονέων για την ανατροφή του παιδιού, για τον θηλασμό και τη φροντίδα του παιδιού ή για λόγους που συνδέονται με την οικογένεια.
