Νέο ηλεκτρονικό όπλο στη μάχη για την καταπολέμηση της απάτης και της φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ ρίχνει η ΑΑΔΕ. Πρόκειται για την e-υπηρεσία η οποία υποστηρίζει την εφαρμογή της διάταξης της παραγράφου 5 του άρθρου 39α του Κώδικα ΦΠΑ, η οποία έχει τεθεί σε ισχύ από τον Αύγουστο του 2017. Σύμφωνα με διάταξη αυτή, κινητά τηλέφωνα, laptop, tablet, πωλούνται χωρίς τον ΦΠΑ εφόσον αγοράζονται από επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες και προορίζονται αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση.
Ο υποκείμενος που παραδίδει τα συγκεκριμένα προϊόντα έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου εισροών που αντιστοιχεί στις εν λόγω πράξεις, δεν χρεώνει φόρο στα φορολογικά στοιχεία που εκδίδει και υποχρεούται να αναγράφει σε αυτά τη φράση «Άρθρο 39α, υπόχρεος για την καταβολή του φόρου είναι ο αγοραστής». Η νέα διαδικτυακή υπηρεσία θα έχει σκοπό την επιβεβαίωση της ιδιότητας του «αγοραστή» ως υποκειμένου με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών του.
Στη νέα αυτή υπηρεσία:
Ως «πωλητής» θεωρείται ο υποκείμενος στον ΦΠΑ που διενεργεί παραδόσεις αγαθών της παρ. 5 του άρθρου 39α (κινητών τηλεφώνων, κονσολών για παιχνίδια, ταμπλετών ηλεκτρονικών υπολογιστών και φορητών υπολογιστών).
Ως «αγοραστής» θεωρείται ο υποκείμενος στον ΦΠΑ με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου που αποκτά αγαθά της παρ. 5 του άρθρου 39α.
Ως «εκπρόσωπος» θεωρείται κάθε πρόσωπο εξουσιοδοτημένο από τον «αγοραστή» να διενεργήσει εξ ονόματός του και για λογαριασμό του συναλλαγή απόκτησης αγαθών της παρ. 5 του άρθρου 39α.
Πώς θα λειτουργεί
Από τη νέα διαδικτυακή υπηρεσία θα είναι δυνατό:
α) όποιος φορολογούμενος δηλώνει «αγοραστής» να εγγραφεί και να συμπληρώσει τα στοιχεία τα δικά του και των εκπροσώπων του για να πραγματοποιήσει συναλλαγές σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39α, παρ. 5 του Κώδικα ΦΠΑ, δηλαδή να αγοράσει κινητά, κονσόλες παιχνιδιών, laptop και tablet χωρίς να καταβάλει ΦΠΑ στον «Πωλητή».
β) όποιος φορολογούμενος δηλώνει «πωλητής» να επιβεβαιώσει την ιδιότητα του αγοραστή ως υποκειμένου στον ΦΠΑ με δικαίωμα έκπτωσης των εισροών και τη δυνατότητα του «εκπροσώπου» να πραγματοποιήσει τη συναλλαγή εκ μέρους του αγοραστή, καθώς και να αποτυπώσει μια συναλλαγή του άρθρου 39α. Η υπηρεσία θα τεθεί σε παραγωγική λειτουργία από την 1η Δεκεμβρίου 2019. Μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας, η υπηρεσία θα είναι διαθέσιμη σε «πωλητές» και «αγοραστές» για δοκιμαστική λειτουργία.
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ:
Για τη χρήση της συγκεκριμένης υπηρεσίας μπορούν να εκδοθούν ειδικοί κωδικοί πρόσβασης, να εγκατασταθεί το πρόγραμμα που διατίθεται, να γίνει η απαιτούμενη εκπαίδευση και προσαρμογή των διαδικασιών, και να γίνουν δοκιμαστικές εγγραφές, εξουσιοδοτήσεις και συναλλαγές.
Τη δοκιμαστική περίοδο δεν θα αποστέλλονται μηνύματα στη γραμματοθυρίδα στο TAXISnet.
Ο έλεγχος για το καθεστώς ΦΠΑ ενός αγοραστή είναι έγκυρος ακόμη και κατά τη δοκιμαστική περίοδο.
Στη «01/12/2019 00:00» θα διαγραφούν όλα τα δεδομένα της υπηρεσίας, είτε αφορούν εγγραφές αγοραστών και εκπροσώπους, είτε πωλητές και δοκιμαστικές συναλλαγές.
Οι ειδικοί κωδικοί πρόσβασης θα παραμείνουν ενεργοί ακόμη και εάν εκδόθηκαν κατά τη δοκιμαστική περίοδο. Επίσης, το πρόγραμμα χρήσης, εκτός εάν έχει αναρτηθεί κάποια διορθωτική έκδοσή του, δεν απαιτείται να επανεγκατασταθεί.
Αναλυτικά παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Εταιρεία εμπορίας ηλεκτρονικών συσκευών προσφέρει σε ενιαία τιμή «ως προσφορά» φορητό υπολογιστή μαζί με τσάντα μεταφοράς, ποντίκι, και επιπλέον μπαταρία σε υποκείμενο που δραστηριοποιείται ως σύμβουλος επιχειρήσεων. Η παράδοση των αγαθών αυτών ως ενιαίο σύνολο εμπίπτει στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
4. Αρμόδια Δ/νση για να κρίνει την δασμολογική κατάταξη συγκεκριμένων αγαθών σε περίπτωση αμφιβολίας είναι η «Δ/νση Δασμολογικών Θεμάτων, Ειδικών Καθεστώτων και Απαλλαγών».
5. Σε περίπτωση παράδοσης αγαθών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της παρ. 5 του άρθρου 39α και παροχής υπηρεσιών σε ενιαία τιμή, θα εξετάζεται για την εφαρμογή των εν λόγω διατάξεων, εάν οι πράξεις συνδέονται τόσο στενά μεταξύ τους ώστε αντικειμενικά να αποτελούν μία αδιάσπαστη οικονομικά παροχή, εάν προέχει ως κύρια πράξη η παράδοση των συγκεκριμένων αγαθών καθώς και εάν η παροχή υπηρεσίας μπορεί να θεωρηθεί ως παρεπόμενη της παράδοσης του αγαθού πράξη.
Παράδειγμα 2
Εταιρεία εμπορίας ηλεκτρονικών συσκευών παραδίδει φορητό υπολογιστή και παρέχει εγγύηση καλής λειτουργίας ενός έτους επιπλέον της εγγύησης του κατασκευαστή καθώς και το λειτουργικό σύστημα σε ενιαία τιμή. Το σύνολο της αξίας της συναλλαγής εμπίπτει στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
Παράδειγμα 3
Εταιρεία εμπορίας κινητών τηλεφώνων που λειτουργεί ως αντιπρόσωπος στην Ελλάδα προσφέρει για λόγους προώθησης σε ενιαία τιμή με την αγορά οποιασδήποτε συσκευής ασφάλιση για ένα έτος της οθόνης του κινητού. Το σύνολο της αξίας της συναλλαγής εμπίπτει στις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
Παράδειγμα 4
Εταιρεία κατασκευής κινητών τηλεφώνων παραδίδει κινητά τηλέφωνα δωρεάν, ή σε μειωμένη τιμή έναντι της αγοράς τους, εφόσον ο πελάτης υπογράψει σύμβαση παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών ορισμένου χρόνου, τουλάχιστον ενός έτους. Στην περίπτωση αυτή δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α., σύμφωνα και με τα οριζόμενα στην εγκύκλιο ΠΟΛ.1078/24.3.1999.
6. Ως υποκείμενος στο φόρο με δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών του, νοείται κάθε πρόσωπο που διαθέτει ελληνικό ΑΦΜ/Φ.Π.Α. (ανεξαρτήτως εάν είναι εγκατεστημένος στο εσωτερικό της Χώρας) και έχει ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. (κατά την εγγραφή του ή με δήλωση μεταβολών).
Επισημαίνεται ότι κάθε υποκείμενος εντάσσεται στο κανονικό καθεστώς εάν για τουλάχιστον μία δραστηριότητα του έχει δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών. Στο πλαίσιο αυτό για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης εξετάζεται η ένταξη του αγοραστή στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., ανεξαρτήτως από τη χρησιμοποίηση του αγορασθέντος αγαθού στη δραστηριότητα που υπάγεται στο κανονικό καθεστώς, ή σε δευτερεύουσα ή άλλη δραστηριότητα που είναι απαλλασσόμενη ή εξαιρούμενη χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών. Η καταβολή του φόρου θα πραγματοποιείται από τον αγοραστή των αγαθών ο οποίος θα ασκεί και το αντίστοιχο δικαίωμα έκπτωσης για το φόρο αυτό, κατά το μέρος που αυτό παρέχεται, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
Σε κάθε περίπτωση που ο υποκείμενος στο φόρο αγοραστής αγοράζει τα εν λόγω αγαθά για ιδιωτική χρήση έχει υποχρέωση να μην γνωστοποιεί τον ΑΦΜ του στον πωλητή και η συναλλαγή να επιβαρύνεται με Φ.Π.Α..
Παράδειγμα 5
Οφθαλμίατρος ο οποίος πραγματοποιεί κυρίως απαλλασσόμενες πράξεις έχει ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. για την παροχή υπηρεσιών ιατρικής έρευνας. Για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση και την καταχώρηση του ιατρικού ιστορικού των ασθενών του αγοράζει φορητό ηλεκτρονικό υπολογιστή. Δεδομένου ότι ο υποκείμενος έχει ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α. θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α.. Ο υποκείμενος στο φόρο αγοραστής θα καταβάλλει το φόρο με τη δήλωση Φ.Π.Α., που έχει υποχρέωση να υποβάλλει λόγω του ότι παρέχει υπηρεσίες ιατρικής έρευνας, χωρίς ωστόσο να ασκήσει δικαίωμα έκπτωσης για την αγορά αυτή δεδομένου ότι ο υπολογιστής χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την παροχή ιατρικών υπηρεσιών που είναι απαλλασσόμενη δραστηριότητα χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών.
Παράδειγμα 6
Μη εγκατεστημένη στο εσωτερικό της Χώρας επιχείρηση δραστηριοποιείται στο εσωτερικό της Χώρας στο εμπόριο κονσολών ηλεκτρονικών παιχνιδιών και εκ του λόγου αυτό έχει εγγραφεί για σκοπούς Φ.Π.Α. στην Ελλάδα. Για τις αγορές από το εσωτερικό της Χώρας όσο και για τις πωλήσεις της εταιρείας στο εσωτερικό της Χώρας θα εφαρμόζονται οι διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 39α.
7. Παραδόσεις αγαθών στο εσωτερικό της Χώρας για τις οποίες εφαρμόζονται ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα Φ.Π.Α., δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α. Ενδεικτικά και όχι εξαντλητικά αναφέρονται οι εξής περιπτώσεις:
α) Τα υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα που πραγματοποιούν παραδόσεις με το ειδικό καθεστώς του άρθρου 45 του Κώδικα Φ.Π.Α. συνεχίζουν να εφαρμόζουν το καθεστώς αυτό.
β) Τα υποκείμενα στο φόρο πρόσωπα που διενεργούν αποκλειστικά απαλλασσόμενες πράξεις χωρίς δικαίωμα έκπτωσης του φόρου των εισροών τους, όταν παραδίδουν τα εν λόγω αγαθά μετά την χρησιμοποίησή τους ως πάγια, δεν επιβαρύνουν το στοιχείο με Φ.Π.Α., εφαρμόζοντας την περ. κθ' της παρ. 1 του άρθρου 22 του Κώδικα Φ.Π.Α.
Παράδειγμα 7
Φροντιστήριο ξένων γλωσσών παραδίδει σε λογιστικό γραφείο στις 2.8.2017 παλαιούς φορητούς υπολογιστές που αγόρασε το 2015 καθώς δεν είναι συμβατοί με τους καινούργιους διαδραστικούς πίνακες που έχει εγκαταστήσει. Οι παραδόσεις αυτές απαλλάσσονται σύμφωνα με το άρθρο 22 παρ. 1 περ. κθ' και δεν εφαρμόζεται η παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
γ) Τα μη εγκατεστημένα στο εσωτερικό της Χώρας πρόσωπα που αποκτούν ΑΦΜ/Φ.Π.Α. στην Ελλάδα λόγω του ότι τα ίδια ή επιχείρηση που ανήκει στον ίδιο όμιλο εφαρμόζουν αναστολή καταβολής του φόρου κατά την εισαγωγή αγαθών (σύμφωνα με την περίπτωση α' της παρ. 4 του άρθρου 29 του ν. 2960/2001), δεν επιβαρύνουν τα φορολογικά στοιχεία που εκδίδουν για τις παραδόσεις που πραγματοποιούν στο εσωτερικό της Χώρας, εφαρμόζοντας την περ. η' της παρ. 1 του άρθρου 35 του Κώδικα Φ.Π.Α..
δ) Η εφαρμογή της απόφασης ΠΟΛ.1167/29.7.2015 και της κοινής υπουργικής απόφασης με αριθ. Π.2869/2389/ΠΟΛ.137/4.5.1987 (ΦΕΚ Β' 236/12.5.1987), σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 24, 28 και 34 του Κώδικα Φ.Π.Α. κατισχύουν της εφαρμογής των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
ε) Για τις παραδόσεις στο Άγιο Όρος συνεχίζουν να εφαρμόζονται οι διατάξεις της απόφασης Π.7395/4269/1987, όπως ισχύει.
8. Η εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 39α ισχύει για το σύνολο της φορολογητέας αξίας της συναλλαγής, όπως προσδιορίζεται σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις, ενώ δεν εξετάζεται το εάν τα αγαθά είναι καινούργια ή μεταχειρισμένα (εκτός εάν εφαρμόζεται το ειδικό καθεστώς του άρθρου 45 όπως έχει ήδη αναφερθεί) καθώς και η χρησιμοποίησή τους ως εμπορεύσιμα ή πάγια. Στην περίπτωση παράδοσης παγίου εντός της περιόδου διακανονισμού τα αγαθά αυτά θεωρούνται, για τα έτη που απομένουν, ότι χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά και μόνο σε φορολογητέες δραστηριότητες, καθώς η παράδοση αγαθού κατ' εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α., είναι πράξη η οποία υπάγεται στο φόρο (σχετ. η παρ. 3 του άρθρου 33 του Κώδικα Φ.Π.Α.).
Παράδειγμα 8
Επιχείρηση εισαγωγής κινητών τηλεφώνων χρεώνει σε χονδρική πώληση την αξία της αντιπαροχής για 1.500 κινητά τηλέφωνα ύψους 30.000€, εισφορά ανακύκλωσης καθώς και αμοιβή για τη χρήση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 18 του ν.2121/1993, όπως ισχύει, καθώς και έξοδα μεταφοράς. Το σύνολο της φορολογητέας αξίας εμπίπτει στην εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 39α του Κώδικα Φ.Π.Α..
