Σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις, συμβάσεις αγοράς εξ ολοκλήρου και κατά πλήρη κυριότητα κατοικίας ή οικοπέδου απαλλάσσονται από τον φόρο μεταβίβασης εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου. Μεταξύ των προϋποθέσεων αυτών είναι η αγορά ολοκλήρου του ακινήτου από τον αγοραστή, με εξαίρεση την περίπτωση χορήγησης απαλλαγής λόγω απόκτησης ολοκλήρου του ακινήτου και από τους δύο συζύγους.
Η απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας ή οικοπέδου παρέχεται μόνο μία φορά. Η απαλλαγή παρέχεται και για κάθε νέα αγορά ακινήτου εφόσον: α) τα ακίνητα που έχει στην κυριότητά του κατά τον χρόνο της νέας αγοράς ο αγοραστής, ο σύζυγος ή τα ανήλικα τέκνα τους, δεν πληρούν τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειάς τους και β) ο αγοραστής υποβάλλει την οικεία δήλωση και καταβάλλει εφάπαξ τον φόρο που αναλογεί στην αξία του ακινήτου που έτυχε της απαλλαγής.
Περαιτέρω, ορίζεται ότι, κατ' εξαίρεση, αν για την αγορά ενός ακινήτου από κοινού έχει χορηγηθεί απαλλαγή πρώτης κατοικίας και στους δύο συζύγους και εντός πενταετίας από τον χρόνο της αγοράς μεταβιβαστεί το ποσοστό του ενός συζύγου, η απαλλαγή αίρεται μόνο κατά το ποσοστό που μεταβιβάζεται και καταβάλλεται ο φόρος που αναλογεί στο ποσοστό αυτό.
Με τη ρύθμιση αυτή ο νομοθέτης επιδιώκει, κατά παρέκκλιση της γενικής αρχής κατά την οποία η μεταβίβαση έστω και ποσοστού του ακινήτου επιφέρει την άρση της χορηγηθείσας απαλλαγής, να μην επιβαρύνει τον έτερο σύζυγο-αγοραστή, στην κυριότητα του οποίου εξακολουθεί να παραμένει το δικό του μερίδιο.
Με βάση τα παραπάνω, το υπουργείο Οικονομικών έχει κάνει δεκτό ότι, και στην περίπτωση χορήγησης νέας απαλλαγής στον αγοραστή που έτυχε απαλλαγής στο παρελθόν κατά την αγορά ακινήτου από κοινού με τον πρώην σύζυγό του, θα καταβληθεί ο φόρος που αναλογεί στο μερίδιό του και όχι στην αξία ολοκλήρου του ακινήτου.
Αντίστοιχα, είναι καταβλητέος μόνο ο φόρος που αναλογεί στο μερίδιο του αγοραστή και στην περίπτωση που έτυχε απαλλαγής κατά το παρελθόν από κοινού με τον αποβιώσαντα ή με την αποβιώσασα σύζυγό του.
