Μαζικό μπλακ άουτ έπληξε σχεδόν ολόκληρη την Ιβηρική Χερσόνησο χθες, αφήνοντας εκατομμύρια κατοίκους της Ισπανίας και της Πορτογαλίας χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα για ώρες.
Λίγο μετά τις 12:30 τοπική ώρα, φανάρια σε μεγάλες πόλεις όπως η Μαδρίτη, η Βαρκελώνη και η Λισαβόνα σταμάτησαν να λειτουργούν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του διαχειριστή του δικτύου ηλεκτροδότησης της Ισπανίας (REE), μέχρι τις 04:00 τοπική ώρα (03:00 Ελλάδας), το 87,37% του ηλεκτρικού δικτύου είχε επανέλθει σε λειτουργία.
Το συμβάν, που χαρακτηρίζεται ως το μεγαλύτερο των τελευταίων δεκαετιών, προκάλεσε εκτεταμένα προβλήματα στις μεταφορές, τις επικοινωνίες και την καθημερινή ζωή των πολιτών.
Τα αίτια του μπλακ άουτ
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των αρμόδιων αρχών, το μπλακ άουτ αποδίδεται σε ένα σπάνιο ατμοσφαιρικό φαινόμενο, γνωστό ως «επαγόμενες ατμοσφαιρικές ταλαντώσεις».
Το φαινόμενο αυτό προκάλεσε σοβαρά προβλήματα στις γραμμές υπερυψηλής τάσης της περιοχής, οδηγώντας σε ασυγχρονισμό του δικτύου ηλεκτροδότησης.
Ταυτόχρονα, αναφέρθηκαν βλάβες σε γραμμή υψηλής τάσης στη νότια Γαλλία, αν και οι γαλλικές αρχές διευκρινίζουν ότι δεν έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη πυρκαγιάς, όπως αρχικά αναφέρθηκε.
Οι κυβερνήσεις της Ισπανίας και της Πορτογαλίας δεν αποκλείουν την πιθανότητα κυβερνοεπίθεσης, ωστόσο, μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν επίσημες ενδείξεις που να στηρίζουν αυτό το σενάριο.
Στην Ισπανία, το μπλακ άουτ παρέλυσε τις σιδηροδρομικές υποδομές, προκαλώντας σοβαρή συμφόρηση στους δρόμους. Τα αεροδρόμια αντιμετώπισαν καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων ενώ τα νοσοκομεία λειτπύργησαν με γεννήτριες έκτακτης ανάγκης.
Το μετρό και οι σιδηροδρομικές συγκοινωνίες ακινητοποιήθηκαν.
Το τουρνουά τένις Madrid Open διακόπηκε προσωρινά λόγω της διακοπής ρεύματος, ενώ η Red Eléctrica de España ανακοίνωσε ότι η πλήρης αποκατάσταση της σταθερότητας του δικτύου ενδέχεται να διαρκέσει έως και μία εβδομάδα.
Ούτε η Λισαβόνα έμεινε αλώβητη από το μπλακ άουτ ενώ μεταξύ άλλων το αεροδρόμιο έκλεισε προσωρινά, με περιορισμένη λειτουργία στα αεροδρόμια του Πόρτο και του Φάρο.
Ο Πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Λουίς Μοντενέγκρο, συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου για να συντονίσει τα μέτρα αντιμετώπισης.
Πανικός στα σούπερ μάρκετ
Τα σούπερ μάρκετ στην Ισπανία βρέθηκαν αντιμέτωπα με ένα πρωτοφανές κύμα κρίσης: χαλασμένα τρόφιμα, ανενεργά ταμεία και καταναλωτές που συνέρρεαν σε πανικό.
Από τις πρώτες κιόλας ώρες της διακοπής ρεύματος, σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, όπως Mercadona, Carrefour και Dia, σχηματίστηκαν ουρές δεκάδων ατόμων.
«Τα συστήματα πληρωμής έπεσαν. Δεν μπορούσαμε να δεχτούμε ούτε κάρτες ούτε μετρητά, γιατί δεν λειτουργούσαν τα ταμεία», αναφέρει υπάλληλος μεγάλου υποκαταστήματος της Mercadona στη Βαρκελώνη.
Πολλοί πελάτες άφησαν γεμάτα καρότσια στα ράφια, καθώς δεν υπήρχε τρόπος να ολοκληρωθούν οι αγορές τους.
Χάος στα ψυγεία
Με την παροχή ρεύματος να έχει διακοπεί για ώρες, τα τμήματα με κατεψυγμένα προϊόντα και νωπά τρόφιμα υπέστησαν σοβαρές ζημιές.
«Χάσαμε μεγάλες ποσότητες κρέατος, γαλακτοκομικών και κατεψυγμένων προϊόντων. Η ζημιά είναι ανυπολόγιστη», δήλωσε διευθυντής σούπερ μάρκετ στη Μαδρίτη.
Σε πολλές περιπτώσεις, το προσωπικό αναγκάστηκε να απομακρύνει αρκετά προϊόντα για λόγους υγιεινής και ασφάλειας, καθώς η ψύξη είχε σταματήσει εντελώς.
Εξαφανίστηκαν βασικά είδη
Οι καταναλωτές, φοβούμενοι νέες διακοπές ή ελλείψεις, έσπευσαν να αγοράσουν βασικά είδη: νερό, μακαρόνια, ρύζι και κονσέρβες εξαφανίστηκαν από τα ράφια μέσα σε λίγες ώρες.
«Πρώτα τελείωσε το εμφιαλωμένο νερό, μετά τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα και το ψωμί. Ήταν σαν σκηνή από ταινία καταστροφής», λέει η 45χρονη Άνα Μαρτίνεθ, μητέρα δύο παιδιών στη Σεβίλλη.
Οι μεγάλες αποθήκες διανομής αντιμετώπισαν τεράστιες δυσκολίες, καθώς πολλά από τα συστήματα ψύξης και διαχείρισης φορτίων έπαψαν να λειτουργούν.
Η αλυσίδα ανεφοδιασμού τροφίμων διαταράχθηκε, αυξάνοντας περαιτέρω την ανησυχία για ελλείψεις στα καταστήματα τις επόμενες ημέρες.
Οι κυβερνήσεις σε κατάσταση συναγερμού
Ο Πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της Red Eléctrica και ανακοίνωσε την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου για τη στήριξη της ενεργειακής επάρκειας.
Και οι δύο κυβερνήσεις δήλωσαν ότι προτεραιότητά τους είναι η πλήρης αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ενεργειακών υποδομών, ώστε να αποτραπούν παρόμοιες κρίσεις στο μέλλον.
