Η Κίνα απάντησε στους υπέρογκους δασμούς Τραμπ, που έφτασαν στο 104%, με 84% «αντίποινα» σε υλικά από τις σπάνιες γαίες.
Αυτά τα πανίσχυρα υλικά είναι κρίσιμης σημασίας για τις ΗΠΑ καθώς όπως σημειώνει το TIME, θεμελιώνουν την κατασκευή όπλων, τσιπ υπολογιστών και ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η Κίνα παράγει την πλειοψηφία των υλικών αυτών από τις σπάνιες γαίες την ώρα που οι ειδικοί επιμένουν πως οι ΗΠΑ είναι χρόνια μακριά από την δημιουργία της δικής τους εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η Κίνα και οι σπάνιες γαίες
Καθώς ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ- Κίνας κλιμακώνεται οι σπάνιες γαίες είναι ανάμεσα στα πιο σημαντικά «ατού», που έχει η Κίνα ως μοχλό πίεσης. Όμως έχει πολλούς λόγους να μην ξεκόψει τελείως την πρόσβαση των ΗΠΑ στις σπάνιες γαίες, κυρίως γιατί η χώρα βγάζει πολλά χρήματα από την εξαγωγή τους.
Ωστόσο, αν η Κίνα αποφασίσει να ξεκόψει κάθε παροχή, το ντόμινο των εξελίξεων που θα ακολουθήσει θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά επίπονο για πολλές βιομηχανίας, λέει ο Lyle Trytten, ειδικός στα ορυκτά. «Οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν τα μέσα για να να δημιουργήσουν υλικά, που χρειάζονται για την κατασκευή των συσκευών, με τις οποίες πλέον επιβιώνουν» τόνισε.
Η σπουδαιότητα των σπάνιων γαιών έχει αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια, καθώς ο κόσμος εξαρτάται όλο και περισσότερο στους υπολογιστές αλλά και την αναζήτηση καθαρής ενέργειας. Το δυσπρόσιο και το τέρβιο, για παράδειγμα, βρίσκονται στις μονάδες δόνησης των smartphone. Το νεοδύμιο τροφοδοτεί τους κινητήρες των ηλεκτρικών οχημάτων. Το βολφράμιο, ένα εξαιρετικά σκληρό μέταλλο, χρησιμοποιείται σε πυρομαχικά, τσιπ ημιαγωγών και κράματα που βρίσκονται σε κινητήρες αεριωθουμένων, μεταξύ άλλων.
Σχεδόν όλα αυτά τα υλικά εξορύσσονται και επεξεργάζονται στην Κίνα, η οποία έχει αφιερώσει δεκαετίες σε υποδομές για να μπορεί πλέον να είναι σε αυτή τη θέση.
Ως αποτέλεσμα, πολλές επιχειρήσεις, ανάμεσά τους οι Tesla και Apple, προμηθεύονται τις σπάνιες γαίες από την Κίνα. Πρόσφατα η Κίνα, από την πλευρά της δεν δίστασε να ασκήσει αυτήν την κυριαρχία ως γεωπολιτικό διαπραγματευτικό εργαλείο. Το 2010, διέκοψε τις εξαγωγές της στην Ιαπωνία, εν μέσω αναταραχών στις σχέσεις των δύο χωρών. Τα τελευταία δύο χρόνια, το Πεκίνο περιόρισε άλλα κρίσιμα ορυκτά, όπως το γάλλιο, το γερμάνιο και τον γραφίτη
«Είναι προβλέψιμο πλέον, πως αφού οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον εμπορικό πόλεμο, είτε με έλεγχο στις εξαγωγές σε συγκεκριμένη τεχνολογία είτε με δασμούς, αυτό είναι το όπλο της Κίνας» επισήμανε ο Fabian Villalobos, μηχανικός της RAND, σημειώνοντας ότι η κυριαρχία αυτή της Κίνας σημαίνει ευαλωτότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι δασμοί Τραμπ δεν περιλαμβάνουν τα υλικά από τις σπάνιες γαίες αλλά αυτό δεν εμποδίζει την Κίνα να επιβάλλει ελέγχους εξαγωγής σε επτά από τα στοιχεία αυτά, προς όλες τις χώρες, παίζοντας το δυνατό της χαρτί. Η απόφαση δεν είναι απαγορευτική, αλλά δίνει ένα προβάδισμα στην Κίνα και έναν έλεγχο στην πρόσβαση στις σπάνιες γαίες και τα στοιχεία τους. Η Κίνα είπε ότι οι έλεγχοι στις εξαγωγές δεν θα επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα.
Εξαίρεσε αρκετά από τα πιο περιζήτητα στοιχεία σπάνιων γαιών, συμπεριλαμβανομένου του νεοδύμιου και του πρασεοδύμιου. Ωστόσο, οι έλεγχοι δείχνουν ότι η Κίνα είναι πρόθυμη να χρησιμοποιήσει αυτά τα υλικά ως διαπραγματευτικό χαρτί και θα μπορούσε να κλιμακώσει τους περιορισμούς της εάν αυξηθούν οι εντάσεις.
Τα στοιχεία που αναφέρονται περιλαμβάνουν επίσης αυτά που βρίσκονται σε μικροτσίπ, τα οποία χρησιμοποιούνται για την τεχνητή νοημοσύνη, μια ακόμα επιπλέον ένδειξη του συνεχιζόμενου αγώνα εξοπλισμών τεχνητής νοημοσύνης μεταξύ των δύο χωρών.
Οι δυνατότητες των ΗΠΑ
Αρκετοί ειδικοί έχουν εδώ και καιρό μιλήσει για την εξάρτηση των ΗΠΑ. Ορισμένοι θεωρούν ότι η λύση είναι να εξορύξουν σπάνιες γαίες στο φεγγάρι. Άλλοι έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία της δημιουργίας ορυχείων για την εξόρυξη σπάνιων γαιών σε όλη την Αμερική. Υπό αυτή την έννοια, οι δασμοί Τραμπ θα μπορούσαν να δώσουν κίνητρο σε αυτού του είδους τις βιομηχανίες. Να αναγκάσουν δηλαδή τις αμερικανικές εταιρείες να αναπτύξουν ανθεκτικότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
«Ίσως θα μετακινήσει το μπαλάκι στις επενδύσεις, που είναι ένα από τα μεγάλα εμπόδια στη διαφοροποίηση των κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού ορυκτών», είπε ο Villalobos. Αλλά οι σπάνιες γαίες και άλλα ορυκτά είναι εξαιρετικά ιδιαίτερα στην επεξεργασία και οι ΗΠΑ δεν έχουν την υποδομή να επιταχύνουν αυτή τη διαδικασία γρήγορα, προκειμένου να καλύψουν τις ελλείψεις.
«Η ιστορία της βιομηχανίας μας στον χώρο της μεταλλουργίας είναι ότι όταν προσπαθούμε να κάνουμε τα πράγματα γρήγορα, συνηθίζουμε να τα κάνουμε φτωχά» λένε οι ειδικοί. Λόγω αυτών των παραγόντων, προσθέτουν, πως ακόμα και αν προχωρήσει η διαδικασία νέων πρότζεκτ για εξορύξεις, δεν θα αποδώσουν μέχρι τη στιγμή που ο Τραμπ αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο. Χρειάζονται 5 με 10 χρόνια μέχρι να έχεις τη δυνατότητα να αυτών των πρώτων υλών, επισημαίνουν. Ας μην επιβάλλουμε δασμούς σε πράγματα που χρειάζεται πρώτα να στήσουμε υποδομές, συστήνουν οι ειδικοί.
Σπάνιες γαίες στην Γροιλανδία;
Αρκετοί είναι αυτοί που τονίζουν πως οι σπάνιες γαίες παίζουν βασικό ρόλο στην εμμονή Τραμπ να αποκτήσει τη Γροιλανδία. Τεχνολογικοί κολοσσοί, όπως ο Τζεφ Μπέζος έχουν ήδη επενδύσει σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται στις σπάνιες γαίες. Όμως η εξόρυξη πηγών από τη Γροιλανδία θέτει πολλές προκλήσεις.
Ανεξάρτητα από το αν η Γροιλανδία είναι μια βιώσιμη επιλογή, πολλές αμερικανικές εταιρείες αναγκάζονται τώρα να επιδιώξουν μη κινεζικές επιλογές σπάνιων γαιών, ακόμα κι αν χρειάζονται χρόνια για να αναπτυχθούν.
«Σκεφτείτε οτιδήποτε το αυτοματοποιημένο: Εάν πατήσετε ένα κουμπί και κινηθεί, πιθανότατα εξαρτάται από κάποιο είδος μαγνήτη σπάνιων γαιών», λέει ο Villalobos. «Όποιος το κάνει αυτό, αν βρίσκεται στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία ή οπουδήποτε εκτός της Κίνας, θα αισθανθεί τον αντίκτυπο και μπορεί να είναι πιθανοί στόχοι για κυρώσεις στο μέλλον».
Με πληροφορίες του TIME
