Εσωτερικά έγγραφα που διέρρευσε το DR - το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο της Δανίας - αποκαλύπτουν τις σκιώδεις δραστηριόητες ενός ιδρύματος νομικής υπεράσπισης που υποστηρίζεται από το ρωσικό κράτος και που, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, είναι στην πραγματικότητα βασικό εργαλείο της προπαγανδιστικής μηχανής του Κρεμλίνου με παρουσία σε 48 χώρες στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο.
Τα έγγραφα - μεταξύ των οποίων ενημερωτικά σημειώματα από συναντήσεις με υψηλόβαθμα στελέχη του ρωσικού ΥΠΕΞ - ανακτήθηκαν από πηγή σε ευρωπαϊκή υπηρεσία πληροφοριών και κοινοποιήθηκαν σε ΜΜΕ όπως η Le Monde και ο Guardian.
Τα έγγραφα «ρίχνουν φως» στο έργο της Pravfond, οργανισμού που «στα χαρτιά» παρουσιάζεται ως... φιλανθρωπικό ίδρυμα, καθώς έχει σχεδιαστεί για να παρέχει «στοχευμένη νομική βοήθεια σε Ρώσους συμπατριώτες και οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Στην πραγματικότητα βέβαια φαίνεται πως χρηματοδοτεί ιστοσελίδες προπαγάνδας που απευθύνονται σε Ευρωπαίους, ενώ έχει αναλάβει την πληρωμή της νομικής υπεράσπισης του καταδικασμένου εμπόρου όπλων Βίκτορ Μπουτ, καθώς και του δολοφόνου Βαντίμ Κρασίκοφ.
Το υλικό που είναι διαθέσιμο αποκαλύπτει παράλληλα πως τα τοπικά «παραρτήματα» της Pravfond έχουν λάβει κρατικές επιχορηγήσεις εκατομμυρίων από ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη - γεγονός που εγείρει, λίγες ημέρες πριν από τις Ευρωέκλογες, ερωτηματικά σχετικά με τη χρήση των δημόσιων πόρων, καθώς και ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια.
Σημειώνεται πως το «Ταμείο για την υποστήριξη και την προστασία των δικαιωμάτων των συμπατριωτών που ζουν στο εξωτερικό» ιδρύθηκε το 2012 με διάταγμα του τότε προέδρου της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ, χρηματοδοτείται πλήρως από το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ενώ στελεχώνεται από άτομα που έχουν ταυτοποιηθεί ως πρώην μέλη των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο Vladimir Pozdorovkin, ο οποίος έχει αναγνωριστεί από ευρωπαϊκές πηγές πληροφοριών ως πράκτορας της SVR - της υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών της Ρωσίας - ενώ επισήμως είχε αναλάβει τον συντονισμό των επιχειρήσεων της Pravfond στις σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες- και ο Anatoly Sorokin, ο οποίος σύμφωνα με τα έγγραφα είναι μέλος της SVR και επιμελείται το παράρτημα της Pravfond για τη Μέση Ανατολή, τη Μολδαβία και την Υπερδνειστερία.
Επικεφαλής του Ινστιτούτου της Ρωσικής Διασποράς - το οποίο αναφέρεται στα επίσημα έγγραφα ως «φορέας υλοποίησης του έργου» της Pravfond - είναι ο Σεργκέι Παντελέγιεφ, που φιγουράρει στη μαύρη λίστα των προσώπων που βρίσκονται υπό καθεστώς κυρώσεων σε χώρες της ΕΕ ως μέλος μιας ρωσικής μονάδας πληροφοριών που ειδικεύεται σε επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου.
Αυτό που είναι ξεκάθαρο, σύμφωνα με τους αναλυτές, είναι οι άρρηκτοι δεσμοί μεταξύ των μυστικών υπηρεσιών και των οργανώσεων αρωγής των Ρώσων της διασποράς. Είναι χαρακτηριστικό πως ο Andrey Milyutin, αναπληρωτής επικεφαλής του τμήματος επιχειρησιακών πληροφοριών της FSB, υπήρξε μέλος της κυβερνητικής επιτροπής για τους «συμπατριώτες που ζουν στο εξωτερικό».
Η «μάχη» κατά της... ρωσοφοβίας
Σύμφωνα πάντα με τα έγγραφα που διέρρευσαν η Pravfond είχε δαπανήσει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ για τη λειτουργία διαφόρων ιστότοπων που υποτίθεται ότι έδιναν μάχη κατά της «ρωσοφοβίας» προωθώντας την «υπεράσπιση της ρωσικής γλώσσας» στην Ευρώπη, ενώ έχει διοχετεύσει άφθνο χρήμα και σε διάφορες άλλες αμφιλεγόμενες εκδόσεις σε όλη την Ευρώπη.
Η Pravfond χρηματοδότησε τις δραστηριότητες του golos.eu, μιας διαδικτυακής πύλης που λειτουργεί από τις Βρυξέλλες, παρέχοντας κατά βάση στους σχολιαστές ένα μέσο για να ασκούν κριτική στην ουκρανική κυβέρνηση, ιδίως στον πρόεδρο Ζελένσκι και τους κορυφαίους στρατιωτικούς συμβούλους του [σημ. ο Yuri Andriychenko του golos.eu διέψευσε οποιαδήποτε σχέση του μέσου με την Pravfond].
Σύμφωνα με τα εσωτερικά έγγραφα, η Pravfond χρηματοδοτεί παράλληλα τις δραστηριότητες της Euromore - μιας άλλης διαδικτυακής πύλης που επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στις απειλές κατά των Ρώσων στην Ευρώπη. Το Euromore «σχεδιάστηκε για να διαχειριστεί το κλείσιμο διεθνών πλατφορμών» όπως το RT και το Sputnik από τις αρχές της ΕΕ, αλλά και για «να δημιουργήσει τη δική του εναλλακτική λύση».
Ο επικεφαλής της Pravfond, Alexander Udaltsov, έχει χαρακτηρίσει τον οργανισμό ως ένα «μοναδικό εργαλείο της ρωσικής ήπιας ισχύος» (soft power).Και αυτός υπόκειται από το 2023 σε κυρώσει από την ΕΕ για «υποστήριξη και εφαρμογή δράσεων και πολιτικών που υπονομεύουν και απειλούν την εδαφική ακεραιότητα, την κυριαρχία και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας».
