Σύμφωνα με πληροφορίες, το ζήτημα της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ θεωρείται λήξαν προς το παρόν και παραμένει σε εκκρεμότητα, με την Άγκυρα και την Βουδαπέστη να κρατούν σε αναμονή τη Στοκχόλμη.
Τον Μάιο του περασμένου του 2023, ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν διατύπωσε αντιρρήσεις τόσο στο αίτημα της Σουηδίας όσο και της Φινλανδίας να ενταχθούν στη στρατιωτική συμμαχία.
Ωστόσο, η Τουρκία επικύρωσε την υποψηφιότητα της Φινλανδίας τον Απρίλιο, αλλά, μαζί με την Ουγγαρία, άφησε την Σουηδία στην «απ έξω».
Η επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων του τουρκικού κοινοβουλίου καθυστέρησε, την Πέμπτη, την ψηφοφορία σχετικά με την αίτηση της Σουηδίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ, καθυστερώντας και πάλι την επέκταση της διακυβερνητικής στρατιωτικής συμμαχίας.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη, ο πρόεδρος της επιτροπής Fuat Oktay δήλωσε ότι η επιτροπή θα διεξάγει περαιτέρω συνομιλίες και ενδέχεται να επαναφέρει την ψηφοφορία την επόμενη εβδομάδα. Ωστόσο, ο Oktay δεν έθεσε σαφές χρονοδιάγραμμα.
Η αναβολή έρχεται λίγες ημέρες αφότου ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι θα προσπαθήσει να διευκολύνει τη διαδικασία επικύρωσης.
Γιατί η αναβολή;
Η ψηφοφορία της Πέμπτης για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ αναβλήθηκε μετά την υποβολή πρότασης από βουλευτές του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με το σκεπτικό ότι ορισμένα ζητήματα χρειάζονται διευκρίνιση και ότι οι διαπραγματεύσεις με τη Σουηδία δεν είχαν ωριμάσει αρκετά.
Για την επικύρωση, το νομοσχέδιο για την ένταξη πρέπει να εγκριθεί από την επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων του τουρκικού κοινοβουλίου πριν τεθεί σε ψηφοφορία στο σύνολο του κοινοβουλίου, η οποία θα μπορούσε να γίνει ημέρες ή εβδομάδες αργότερα. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος Ερντογάν θα το υπογράψει ως νόμο για να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Καθώς η Ρωσία εξαπέλυσε πόλεμο κατά της Ουκρανίας τον περασμένο Φεβρουάριο, η Σουηδία και η Φινλανδία κατέθεσαν αίτημα για να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Αίτημα το οποίο πρέπει και τα 30 μέλη της διακυβερνητικής στρατιωτικής συμμαχίας να επικυρώσουν.
Οι δύο λόγοι για την καθυστέρηση
Πρώτος λόγος είναι πώς η Τουρκία έχει κατηγορήσει τη Σουηδία ότι είναι πολύ επιεικής απέναντι σε ομάδες που η Άγκυρα θεωρεί απειλή για την ασφάλειά της, συμπεριλαμβανομένων των Κούρδων μαχητών και των μελών ενός δικτύου που η Άγκυρα κατηγορεί για το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.
Δεύτερος, η Τουρκία έχει επίσης εξοργιστεί από μια σειρά διαδηλώσεων από υποστηρικτές του απαγορευμένου Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν, ή PKK, στη Σουηδία, καθώς και από διαμαρτυρίες για το κάψιμο του Κορανίου.
Η καθυστέρηση έρχεται επίσης καθώς η Τουρκία βρίσκεται σε αντιπαράθεση με τους δυτικούς συμμάχους της για τον συνεχιζόμενο πόλεμο μεταξύ του Ισραήλ και της Γάζας, ενώ η σκληρή διπλωματία της για τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία έχει επίσης εξοργίσει ορισμένους συμμάχους.
Αξίζει να σημειωθεί πώς η Τουρκία διατηρεί καλές σχέσεις με τη Μόσχα και το Κίεβο, αντιδρώντας στην εισβολή της Ρωσίας αλλά και στις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Ποιες παραχωρήσεις έκανε η Σουηδία
Κατά τη διάρκεια συνόδου του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη πέρυσι, η Τουρκία κατέληξε σε συμφωνία με τη Σουηδία καθώς και με τη Φινλανδία, σύμφωνα με την οποία οι δύο σκανδιναβικές χώρες θα άρουν τα εμπάργκο όπλων και θα λάβουν μέτρα κατά των μελών του PKK και του κινήματος Γκιουλέν, το οποίο η Τουρκία θεωρεί υπεύθυνο για το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016.
Πέρυσι, η Σουηδία ανέτρεψε την απαγόρευση εξαγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού στην Τουρκία, αλλά δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες για τις εταιρείες ή τα προϊόντα. Τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, εισήγαγε ένα νέο αντιτρομοκρατικό νομοσχέδιο που καθιστά παράνομη την ιδιότητα του μέλους τρομοκρατικής οργάνωσης, λέγοντας ότι τήρησε το δικό της μέρος της συμφωνίας.
Έκθεση του πρακτορείου ειδήσεων Reuters την Πέμπτη ανέφερε ότι τους τελευταίους μήνες, ανώτατο δικαστήριο της Σουηδίας μπλόκαρε την έκδοση δύο Τούρκων που η Άγκυρα χαρακτήρισε γκιουλενιστές, ενώ εφετείο επικύρωσε την καταδίκη ενός άνδρα για απόπειρα χρηματοδότησης του PKK.
Και εν μέσω αυξανόμενων επικρίσεων κατά της Τουρκίας και άλλων χωρών με μουσουλμανική πλειοψηφία για περιστατικά καύσης του Κορανίου, ο Σουηδός υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρόμερ δήλωσε ότι η Στοκχόλμη εξετάζει αν θα μπορούσε να αλλάξει τον νόμο για να σταματήσει τους ανθρώπους να καίνε το ιερό βιβλίο των μουσουλμάνων δημοσίως.
Εν τω μεταξύ, η Φινλανδία συμφώνησε πέρυσι να εξετάσει το ενδεχόμενο χορήγησης αδειών εξαγωγής όπλων στην Τουρκία κατά περίπτωση.
Ποια είναι η κατάσταση της υποψηφιότητας της Σουηδίας για το ΝΑΤΟ
Η επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων του τουρκικού κοινοβουλίου θα διεξάγει τώρα περαιτέρω συζητήσεις σχετικά με το νομοσχέδιο για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ ήδη από την επόμενη εβδομάδα. Εάν η επιτροπή υποστηρίξει το νομοσχέδιο, η ολομέλεια της γενικής συνέλευσης της Τουρκίας θα διεξαγάγει ψηφοφορία, ενδεχομένως εντός ημερών ή εβδομάδων, ανέφερε το Reuters.
Την Τρίτη, ο πρόεδρος του τουρκικού κοινοβουλίου δήλωσε στον Σουηδό ομόλογό του ότι ελπίζουν να ολοκληρώσουν την επικύρωση "το συντομότερο δυνατό".
Από τότε που υπέβαλε το νομοσχέδιο στο κοινοβούλιο τον Οκτώβριο, ο Ερντογάν δήλωσε ότι θα προσπαθήσει να διευκολύνει την επικύρωση, αλλά πρόσθεσε ότι η Στοκχόλμη δεν έχει ακόμη λάβει αρκετά μέτρα κατά των Κούρδων μαχητών.
Από τις 28 έως τις 29 Νοεμβρίου που θα πραγματοποιηθεί σύνοδος των Υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες, όπου θα προεδρεύσει ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, θα πρέπει η αίτηση ένταξης της Σουηδίας να έχει εγκριθεί τόσο από την Τουρκία όσο και από την Ουγγαρία. Ωστόσο, η Τουρκία θεωρείται ως το κύριο εμπόδιο.
