Η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία μιας νέας δομής για τη διαχείριση των παγωμένων και ακινητοποιημένων δημοσίων περιουσιακών στοιχείων της Ρωσίας, την επένδυσή τους και τη χρήση των εσόδων για την Ουκρανία.
Παράλληλα, η Επιτροπή τονίζει ότι ενώ συνεχίζει να υποστηρίζει το έργο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, είναι έτοιμη να συνεργαστεί με τη διεθνή κοινότητα για τη σύσταση ενός ad hoc διεθνούς δικαστηρίου ή ενός εξειδικευμένου «υβριδικού» δικαστηρίου για τη διερεύνηση και τη δίωξη του επιθετικού εγκλήματος της Ρωσίας.
Η Ουκρανία καθώς και 14 κράτη μέλη έχουν ήδη ξεκινήσει έρευνες για διεθνή εγκλήματα που διέπραξε η Ρωσία. Οι έρευνες αυτές υποστηρίζονται από την Eurojust μέσω κοινών ερευνητικών ομάδων. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι μέρη του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) και η ΕΕ υποστηρίζει πλήρως το ΔΠΔ στις έρευνές του για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η Ρωσία δεν αποδέχεται τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ. Αυτό σημαίνει ότι, όπως έχουν τα πράγματα, το αδίκημα της επίθεσης, που είναι έγκλημα που διαπράττεται από την ανώτατη πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, δεν μπορεί να διωχθεί από το ΔΠΔ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Επιτροπή προτείνει εναλλακτικές επιλογές για να διασφαλίσει την απονομή της δικαιοσύνης.
Η Επιτροπή προτείνει ένα ειδικό ανεξάρτητο διεθνές δικαστήριο που βασίζεται σε πολυμερή συνθήκη ή τη σύσταση ενός εξειδικευμένου δικαστηρίου, ενσωματωμένου σε ένα εθνικό σύστημα δικαιοσύνης με διεθνείς δικαστές -- ένα υβριδικό δικαστήριο. Και για τις δύο επιλογές, η ισχυρή υποστήριξη των Ηνωμένων Εθνών θα ήταν απαραίτητη, τονίζει η Επιτροπή.
Η Επιτροπή τονίζει ότι «η Ρωσία και οι ολιγάρχες της πρέπει να αποζημιώσουν την Ουκρανία για τη ζημιά και την καταστροφή που προκαλείται».
Τον Μάρτιο του 2022, η Επιτροπή δημιούργησε την Task Force «Freeze and Seize» για να εξασφαλίσει τον συντονισμό των ενεργειών των κρατών μελών σε επίπεδο ΕΕ. Με τη βοήθεια αυτής της Task Force, τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν παγώσει περιουσιακά στοιχεία ύψους 19 δισεκατομμυρίων ευρώ που ανήκουν σε Ρώσους ολιγάρχες.
Επιπλέον, περίπου 300 δισεκατομμύρια ευρώ από τα αποθεματικά της ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας είναι δεσμευμένα στην ΕΕ και σε άλλους εταίρους της G7.
Για να αξιοποιηθούν στο έπακρο αυτά τα ποσά και να ξεκινήσει η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, η Επιτροπή προτείνει, μεταξύ άλλων τα εξής:
- Βραχυπρόθεσμα, τη δημιουργία μιας δομής για τη διαχείριση των παγωμένων δημόσιων κεφαλαίων της Ρωσίας, την επένδυσή τους και τη χρήση των εσόδων υπέρ της Ουκρανίας.
- Μακροπρόθεσμα, μετά την άρση των κυρώσεων, τα περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας θα πρέπει να επιστραφούν. Αυτό θα μπορούσε να συνδεθεί με μια ειρηνευτική συμφωνία, η οποία αποζημιώνει την Ουκρανία για τις ζημιές που υπέστη. Τα περιουσιακά στοιχεία που θα χρειαζόταν να επιστραφούν, θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν έναντι αυτής της πολεμικής αποζημίωσης.
Οι επιλογές θα παρουσιαστούν από την Επιτροπή στα κράτη μέλη για συζητήσεις και για να αποφασίσουν τα επόμενα βήματα.
Η ουκρανική προεδρία χαιρέτισε την πρόταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την σύσταση ειδικού δικαστηρίου που θα εκδικάσει τα εγκλήματα της Ρωσίας στην Ουκρανία.
«Είναι αυτό ακριβώς που προτείνουμε εδώ και καιρό», έγραψε στο Telegram ο επικεφαλής των προεδρικών υπηρεσιών Αντριι Γέρμακ, μετά την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι θέλει να κινηθεί προς την σύσταση τέτοιου δικαστηρίου και την δημιουργία μηχανισμών για την χρησιμοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχεία με σκοπό την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.
«Η Ρωσία θα πληρώσει για τα εγκλήματά της και τις καταστροφές», πρόσθεσε ο Αντριι Γέρμακ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν πρότεινε, σε βίντεο στο Twitter, την σύσταση από τα Ηνωμένα Εθνη ειδικού δικαστηρίου που θα ερευνήσει και θα εκδικάσει εγκλήματα της επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να συζητήσουν με τους εταίρους τους, κυρίως στην Ομάδα των 7, την πρόθεσή τους να αναγκάσουν την Μόσχα να πληρώσει για τις υλικές καταστροφές στην Ουκρανία.
«Με τους εταίρους μας, θα φροντίσουμε η Ρωσία να πληρώσει για τις καταστροφές που έχει προκαλέσει, χρησιμοποιώντας τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία των ολιγαρχών και της κεντρικής τράπεζας», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
