Λίγο πριν τις 20:00 της Δευτέρας, ολοκληρώθηκε η έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας, στις Βρυξέλλες, όπου εξετάστηκε η ευρωπαϊκή στάση ως προς τις πληρωμές προς την Gazprom για την αγορά φυσικού αερίου. Παράλληλα, το Συμβούλιο κλήθηκε να αποσαφηνίσει το μοντέλο των πληρωμών που δεν παραβιάζει το πλαίσιο των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ενώ επί τάπητος τέθηκε η πρόταση για επιβολή εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν κάνει αποδεκτή την πληρωμή του ρωσικού φυσικού αερίου σε ρούβλια, όπως δήλωσε η επίτροπος Ενέργειας, Κάντρι Σίμσον, στη συνέντευξη Τύπου αμέσως μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου των υπουργών Ενέργειας στις Βρυξέλλες.
Η κυρία Σίμσον τόνισε ότι η χρήση του προτεινόμενου από τη Μόσχα συστήματος για τις ξένες εταιρείες να πληρώνουν για το φυσικό αέριο, επιτρέποντας στη Ρωσία να μετατρέψει τις πληρωμές τους σε ρούβλια, θα παραβίαζε τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Reuters.
«Η πληρωμή σε ρούβλια μέσω του μηχανισμού μετατροπής που διαχειρίζονται οι ρωσικές Αρχές και ενός δεύτερου ειδικού λογαριασμού στην Gazprombank αποτελεί παραβίαση των κυρώσεων και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή», είπε η επίτροπος Ενέργειας.
«Καταστήσαμε ξεκάθαρο ότι η πληρωμή που προτείνει η Ρωσία είναι μια μονομερής αλλαγή που δεν δικαιολογείται και πρέπει να απορριφθεί», υπογράμμισε η επίτροπος.
Η κυρία Σίμσον διευκρίνισε, δε, ότι τις επόμενες ημέρες η ΕΕ θα δώσει πιο λεπτομερείς κατευθύνσεις αναφορικά με το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν οι εταιρείες ώστε να μην υπάρξει παραβίαση των κυρώσεων που έχει επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ενωση στη Ρωσία. Το 97% των συμβάσεων με την Gazprom, όπως είπε η επίτροπος, αναφέρει ρητά ότι οι πληρωμές γίνονται σε ευρώ ή δολάρια. «Έχουμε κάνει ξεκάθαρο ότι δε θα πληρώσουμε σε ρούβλια με τον τρόπο που υπαγορεύει το διάταγμα Πούτιν», είπε η Σίμσον.
Επίσης, η επίτροπος Ενέργειας διέψευσε δημοσίευμα του Bloomberg σύμφωνα με το οποίο κάποιες χώρες της ΕΕ πληρώνουν ήδη ή σκέφτονται να πληρώσουν σε ρούβλια για την αγορά φυσικού αερίου, υπογραμμίζοντας ότι η ίδια δεν γνωρίζει κανένα κράτος-μέλος της ΕΕ που έχει την πρόθεση να πράξει κάτι τέτοιο.
Από την πλευρά της, η Γαλλίδα υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μπαρμπαρά Πομπιλί τόνισε ότι υπήρξε συμφωνία από όλα τα κράτη-μέλη όσον αφορά το ότι οι κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας θα πρέπει να εφαρμοστούν και ότι το να πληρωθούν οι συμβάσεις του φυσικού αερίου σε ρούβλια συνιστά παραβίαση των κυρώσεων.
Υπέρ του εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο η Γερμανία
Εν τω μεταξύ, η Γερμανία τάσσεται πλέον υπέρ της επιβολής ευρωπαϊκού εμπάργκο στην αγορά πετρελαίου από τη Ρωσία, όπως δήλωσε νωρίτερα σήμερα από τις Βρυξέλλες ο υπουργός Οικονομίας και Προστασίας του Κλίματος Ρόμπερτ Χάμπεκ, ζητώντας ταυτόχρονα μια μεταβατική περίοδο μερικών εβδομάδων. Προειδοποίησε ωστόσο για τον κίνδυνο αύξησης των τιμών ενέργειας τόσο για τη βιομηχανία όσο και για τους καταναλωτές. «Το κράτος δεν μπορεί να αμβλύνει κάθε επιπλέον βάρος», είπε χαρακτηριστικά.
«Δημιουργήσαμε μια κατάσταση στην οποία η Γερμανία μπορεί να επιβάλει εμπάργκο στην εισαγωγή ρωσικού πετρελαίου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η διακοπή της προμήθειας θα αφήσει τη χώρα ανεπηρέαστη - κυρίως δε τις ανατολικές περιοχές, διευκρίνισε ο κ. Χάμπεκ.
Σύμφωνα με «Έκθεση Προόδου» που παρουσίασε το υπουργείο Οικονομίας, η εξάρτηση της Γερμανίας από το ρωσικό πετρέλαιο έχει περιοριστεί από 35% σε 12% και αφορά κυρίως το πετρέλαιο που καταλήγει στο διυλιστήριο του Σβεντ στο Βρανδεμβούργο, το οποίο ανήκει στη Rosneft, συνδέεται με τον ρωσικό αγωγό Ντρούσμπα (Φιλία) και προμηθεύει με καύσιμα την ευρύτερη περιοχή του Βερολίνου. Σήμερα δόθηκε μάλιστα στη δημοσιότητα επιστολή της πόλης Σβεντ προς τον υπουργό Οικονομίας, στην οποία εκφράζεται ανησυχία για το ενδεχόμενο ενός εμπάργκο. «Μείναμε άναυδοι με τις ανακοινώσεις σας», γράφουν οι τοπικοί παράγοντες. Το διυλιστήριο της περιοχής απασχολεί σήμερα περισσότερους από 1.200 εργαζόμενους.
«Εκεί η κατάσταση θα είναι κάπως δύσκολη, σε περίπτωση απότομης διακοπής. Και δεν μπορούμε να υποσχεθούμε ότι η προμήθεια θα είναι πάντα εγγυημένη. Θα υπάρξουν σίγουρα μεγάλα άλματα τιμών ή καθυστερήσεις στην προμήθεια μεταξύ άλλων, αλλά ως χώρα δεν θα πέσουμε σε πετρελαϊκή κρίση», τόνισε από την πλευρά του ο κ. Χάμπεκ.
Θα μπορούσε να προκληθεί εκτόξευση των τιμών παγκοσμίως
Ο υπουργός παραδέχθηκε ακόμη ότι οι συνέπειες ενός πετρελαϊκού εμπάργκο για τη Ρωσία δεν μπορούν να προβλεφθούν, διότι θα μπορούσε να προκληθεί εκτόξευση των τιμών παγκοσμίως και όλοι οι εξαγωγείς πετρελαίου - συμπεριλαμβανομένων αυτών της Ρωσίας - θα ωφελούνταν. «Αν ο Πούτιν κερδίζει περισσότερα χρήματα πουλώντας λιγότερο πετρέλαιο, τότε έχουμε κάνει μια τρύπα στο νερό», είπε χαρακτηριστικά ο Ρόμπερτ Χάμπεκ.
Οι καταναλωτές στη Γερμανία θα πρέπει να προσαρμοστούν στις αυξανόμενες τιμές, σημείωσε ο υπουργός, καθώς το κράτος δεν μπορεί να απορροφήσει όλες τις αυξήσεις. «Αυτή είναι η πικρή σκληρή αλήθεια», πρόσθεσε και προέβλεψε προβλήματα στις εύθραυστες αλυσίδες εφοδιασμού, υψηλό κόστος πρώτων υλών και έλλειψη εξειδικευμένων εργαζόμενων. «Πρόκειται για κρίσεις οι οποίες σωρεύονται τώρα η μία πάνω στην άλλη», εξήγησε και επισήμανε ότι η μεσαία οικονομία βρίσκεται υπό πίεση. «Η πανδημία, η ακριβή ενέργεια και η έλλειψη προσωπικού συνδυάζονται τώρα πολύ άσχημα», δήλωσε.
Ο κ. Χάμπεκ πάντως κάλεσε τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώσουν όσο το δυνατόν συντομότερα την εξάρτησή τους από τη ρωσική ενέργεια. «Η αλληλεγγύη προς την Ουκρανία απαιτεί τώρα ταχεία και δραστική μείωση της προμήθειας ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία», δήλωσε, στο περιθώριο του έκτακτου Συμβουλίου των υπουργών Ενέργειας της ΕΕ. Ερωτώμενος αν έχει κάποιο μήνυμα για τη Μόσχα, ο γερμανός υπουργός Οικονομίας δήλωσε: «Σταματήστε τον πόλεμο και πηγαίνετε στα σπίτια σας!».
Τι θα προτείνει η Επιτροπή
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προτείνει τη σταδιακή κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, στο πλαίσιο των κυρώσεων στη Μόσχα. Η πρόταση που αναμένεται να κατατεθεί την Τρίτη (3/5), αναμένεται να περιλαμβάνει εξαιρέσεις όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
Οπως δήλωσαν πάντως δυο αξιωματούχοι της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενδέχεται να εξαιρέσει την Ουγγαρία και τη Σλοβακία από το εμπάργκο αγοράς ρωσικού πετρελαίου, καθώς η Επιτροπή είναι επιφυλακτική για το πόσο εξαρτημένες είναι αυτές οι δύο χώρες από το ρωσικό αργό πετρέλαιο.
Η Κομισιόν αναμένεται να ολοκληρώσει την Τρίτη τις εργασίες της για το έκτο πακέτο κυρώσεων της ΕΕ κατά της Ρωσίας για την εισβολή της στην Ουκρανία, το οποίο θα περιλαμβάνει απαγόρευση αγοράς ρωσικού πετρελαίου, οι εξαγωγές του οποίου αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων της Μόσχας.
Τι σημαίνουν οι αποφάσεις για την Ελλάδα
Μια τέτοια απόφαση, εμπάργκο δηλαδή του ρωσικού πετρελαίου, επηρεάζει την Ελλάδα, καθώς η εξάρτηση της χώρας δεν είναι αμελητέα.
ΗΕλλάδα εισάγει από τη Ρωσία το 29% της εγχώριας κατανάλωσης πετρελαίου, που αντιστοιχεί σε 200.000 βαρέλια/ημέρα. Το 2020 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν πάνω από 70%.
Η δεύτερη επίπτωση που ανησυχεί την ελληνική κυβέρνηση είναι πως η απόφαση για εμπάργκο θα δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα στα νοικοκυριά, καθώς θα σημειωθούν αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Σκρέκας: Ζητάμε την αλληλεγγύη της Ευρώπης για την αντιμετώπιση της κρίσης
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, συμμετείχε στην έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε.. Ο Ελληνας υπουργός επισήμανε την ανάγκη άμεσης λήψης συντονισμένων μέτρων σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο για τη στήριξη των Ευρωπαίων καταναλωτών, ιδίως των ευάλωτων νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, από τις εκρηκτικές αυξήσεις στο κόστος ενέργειας. Επανέφερε τις προτάσεις της ελληνικής Κυβέρνησης για την επιβολή πλαφόν στις χονδρεμπορικές αγορές ενέργειας και τη σύσταση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Αλληλεγγύης, για την αντιστάθμιση των επιπτώσεων της διεθνούς ενεργειακής κρίσης και τη σταθεροποίηση των τιμών σε προσιτά επίπεδα.
Ο κ. Σκρέκας μετέφερε τη θέση της Ελλάδας και του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, για αλληλεγγύη προς την Πολωνία και τη Βουλγαρία, στις οποίες έχει διακοπεί η τροφοδοσία με φυσικό αέριο από τη Ρωσία. Οπως είπε, η Ελλάδα είναι σε ετοιμότητα να στηρίξει τη Βουλγαρία και από την πρώτη ημέρα της διακοπής της τροφοδοσίας έχει ξεκινήσει να διοχετεύει ποσότητες φυσικού αερίου στη γειτονική χώρα.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας δήλωσε: «Στο σημερινό έκτακτο Συμβούλιο τόνισα στους ομολόγους μου ότι πρέπει άμεσα να αναλάβουμε συλλογική δράση για τη στήριξη των Ευρωπαίων καταναλωτών, οι οποίοι δοκιμάζονται από τη διεθνή ενεργειακή κρίση που εντείνεται από τον αποτρόπαιο πόλεμο στην Ουκρανία. Οι ασφυκτικές πιέσεις που βιώνουν τα ευάλωτα νοικοκυριά και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις από τις εκρηκτικές αυξήσεις στις τιμές ενέργειας απειλούν την κοινωνική συνοχή στην Ευρώπη. Τώρα, είναι πιο αναγκαίο από ποτέ, να συμφωνήσουμε σε μια συλλογική στρατηγική με στοχευμένα μέτρα για τη στήριξη της κοινωνίας.
Παράλληλα, πρέπει να εκπέμψουμε ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης για την προστασία της ενεργειακής μας ασφάλειας, των πολιτών και των οικονομιών μας. Κάλεσα τους ομολόγους μου να υιοθετήσουμε μια ρεαλιστική και προσεκτικά σχεδιασμένη στρατηγική για τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα που δεν θα θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο. Η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, η υλοποίηση κρίσιμων ενεργειακών υποδομών που θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας ανταγωνιστικότητα και η συνεργασία με γειτονικές χώρες για τη διαφοροποίηση των πηγών και οδεύσεων προμήθειας ενέργειας, αποτελούν τη μόνη λύση για να υπερβούμε αυτήν την πρωτόγνωρη κρίση».
