Αξιωματουχοι του Λευκού Οίκου παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία τη σχέση μεταξύ Σι Ζινπίνγκ και προέδρου Πούτιν, αλλά και της στάσης της κινεζικής κυβέρνησης απέναντι στην εισβολή στην Ουκρανία.
Το Πεκίνο προς το παρόν δεν έχει ταχθεί αναφανδόν υπέρ ή κατά της εισβολής. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου ανέμεναν να προκύψει ακόμα και ένταση κατά τη διάρκεια του τηλεφωνήματος. Μια αρχική επικοινωνία των αντιπροσωπειών των δύο ηγετών διήρκεσε 7 ώρες. Μάλιστα ο Μπάιντεν, μιλώντας για τη συγκεκριμένη επικοινωνία τόνισε πως «οι Κινέζοι εταίροι μας δεν φαίνονται να πιστεύουν ότι οι δημοκρατίες είναι βιώσιμες τον 21ο αιώνα».
Ποιοι είναι όμως οι πέντε λόγοι που κάνουν το συγκεκριμένο τηλεφώνημα τόσο σημαντικό;
1. Το τηλεφώνημα ερχεται σε κομβική στιγμή του πολέμου στην Ουκρανία
Ο Μπάιντεν θα μιλήσει στον Κινέζο πρόεδρος σε μια κομβική στιγμή. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Κίνα εξετάζει το κατά πόσο θα πρέπει να παράσχει στρατιωτική ή οικονομική βοήθεια στη Ρωσία, η οποία φέρεται να αντιμετωπίζει μεγάλες απώλειες στην Ουκρανία. Αν η Κίνα συμφωνήσει, θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρωτοφανές τέλμα τις σχέσεις της με τη Δύση για τις επόμενες δεκαετίες. «Ανησυχούμε πως σκέφτονται να στείλουν στρατιωτική βοήθεια στη Ρωσία» ανέφερε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν, επιβεβαιώνοντας τα όσα ανέφεραν αξιωματούχοι των ΗΠΑ.
Ήδη, οι ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ πως θεωρούν πως η Κίνα είναι έτοιμη να βοηθήσει τη Ρωσία, παρά το γεγονός πως η τελευταία αρνήθηκε ότι έχει ζητήσει βοήθεια από την Κίνα. Οι Αμερικανοί θεωρούν ότι ο πρόεδρος της Κίνας δεν έχει... ενθουσιαστεί με την απόδοση του ρωσικού στρατού ο οποίος αντιμετωπίζει προβλήματα επιμελητείας αλλά και στρατηγικής.
2. Το είδος της βοήθειας που θα μπορούσε να δώσει η Κίνα
Οι Αμερικανοί δεν πιστεύουν πως οι Κινέζοι θα είχαν τη διάθεση να δώσουν στη Ρωσία επιθετικό εξοπλισμό, αεροσκαφών ή τανκς. Αντίθετα πιστεύουν πως η κινέζικη βοήθεια θα έρθει στη μορφή γευμάτων, πυρομαχικών, ανταλλακτικών και μηχανημάτων ανίχνευσης. Αξιωματούχοι πιστεύουν ακόμα πως οι Κινέζοι θα βοηθήσουν τη Ρωσία να ξεπεράσει τις κυρώσεις που της επέβαλλε η Δύση, στηριζοντάς την οικονομικά.
Στο τηλεφώνημα μεταξύ των δύο προέδρων, ο Τζο Μπάιντεν ελπίζει να κάνει ξεκάθαρο στον Κινέζο ομόλογό του, τα προβλήματα που θα αντιμετωπίσει η χώρα του σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Σύμφωνα με συμβούλους του ο πρόεδρος «θα κάνει καθαρό στην Κίνα πως θα έχει την ευθύνη της δράσης της και θα της κοστίσει»
Είναι σχεδόν βέβαιο πως ο Σι Ζινπίνγκ θα εξασφαλίσει μια τρίτη ιστορική θητεία στην ηγεσία του 20ου Συνεδρίου του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας. Σε έναν τόσο σημαντικό χρόνο, οι ειδικοί στη Δύση θεωρούν πως ο Κινέζος πρόεδρος θα είναι ιδιαίτερα προσεκτικός αν απειλείται με κυρώσεις. Το εμπόριο μεταξύ ΕΕ και Κίνας φτάνει τα 800 δισ. δολάρια και εκείνο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας τα 750 δισ. δολάρια, ενώ οι συναλλαγές της με τη Ρωσία δεν ξεπερνούν τα 150 δισ. δολάρια.
Η συζήτηση πάντως στο εσωτερικό της προεδρίας Μπάιντεν για το τι μέτρα πρέπει να παρθούν για την Κίνα αν η τελευταία αποφασίσει να βοηθήσει τη Ρωσία παραμένει ανοιχτή.
3. Οι ΗΠΑ θα πρέπει να διαχειριστούν μια πιθανή συνεργασία Ρωσίας – Κίνας
Ακόμα και πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Κίνα, Αμερικανοί αξιωματούχοι παρατηρούσαν με ανησυχία τους Πούτιν και Ζινπίνγκ. Ο επικεφαλής της CIA Μπιλ Μπέρνς σημείωνε ότι η συγκεκριμένη σχέση και η ενίσχυσή της, συνέβαινε για κυνικούς λόγους.
Οι δύο πρόεδροι Ρωσίας και Κίνας συμφώνησαν σε ένα έγγραφο που υπέγραψαν τον Φεβρουάριο ότι η σχέση μεταξύ των δύο χωρών «δεν γνωρίζει όρια», Το έγγραφο εδινε στήριξη εκ μέρους της Κίνας στα ρωσικά αιτήματα απέναντι στη Δύση, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν ότι πρέπει να σταθούν απέναντι στην επέκταση του ΝΑΤΟ.
Οι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου λαμβάνουν μπερδεμένα μηνύματα. Η Κίνα απείχε από την ψηφοφορία στο Συμβούλιο Ασφαλείας και έπειτα και στη Συνέλευση της Ολομέλειας, κάτι που από τις ΗΠΑ θεωρήθηκε προσπάθεια να κρατηθούν αποστάσεις από τις αποφάσεις της Ρωσίας. Παράλληλα Κινέζος αξιωματούχος ανέφερε σχολιάζοντας την κατάσταση στην Ουκρανία πως η εθνική κυριαρχία των κρατών πρέπει να γίνεται σεβαστή.
«Πιστεύουμε ότι η Κίνα συγκεκριμένα έχει ευθύνη να χρησιμοποιήσει την επιρροή της στον πρόεδρο Πούτιν και να υπεραμυνθεί του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών που στηρίζει», ανέφερε ο Μπλίνκεν και συμπλήρωσε: «Αντίθετα, φαίνεται πως η Κίνα κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση, αρνούμενη να καταδικάσει την επιθετικότητα ενώ παρουσιάζει τον εαυτό της ως μακρινό παρατηρητή».
4. Και οι σύμμαχοι των Αμερικανών στην Ασία παρακολουθούν την στάση της Κίνας
Η ρωσική εισβολή στην ουκρανία, που παραβιάζει την εθνική της κυριαρχία, στέλνει την Ευρώπη πίσω στις πιο μαύρες εποχές της και δημιουργεί ανησυχία σε ολόκληρο τον κόσμο. Ένα από τα μέρη που παρακολουθούν με ανησυχία την κατάσταση που δημιουργείται είναι φυσικά και η Ταϊβάν, η αυτοδιοικούμενη περιοχή στην οποία η Κίνα θα μπορούσε να εισβάλλει από μέρα σε μέρα.
Το Πεκίνο έχει εδώ και καιρό πυκνώσει τις υπερπτήσεις των μαχητικών της αεροσκαφών στο νησί και έχει προειδοποιήσει τους Αμερικανούς να μην σκεφτούν να στείλουν βοήθεια. Τις πρώτες μέρες της εισβολής στην Ουκρανία, υπήρχαν φόβοι πως η εισβολή της Ρωσίας μπορούσε να πυροδοτήσει και μια κινέζικη εισβολή στην Ταϊβάν. Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποβαθμίζουν τον συγκεκριμένο κίνδυνο λέγοντας πως αν η εισβολή της Ρωσίας παίξει κάποιο ρόλο στην απόφαση της Κίνας, θα την κάνει να ξανασκεφτεί μια ενδεχόμενη εισβολή λόγω των κυρώσεων.
Ακόμα και κάποιοι σύμβουλοι του ίδιου του Τζο Μπάιντεν έμειναν έκπληκτοι με το πόσο γρήγορα αποφάσισαν να πάρουν μέρος στις κυρώσεις η Ιαπωνία και η Αυστραλία.
5. Μπάιντεν και ο Σι Ζινπίνγκ έχουν μακρά ιστορία και τελείως διαφορετικές κοσμοθεωρίες
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει συζητήσει για πάρα πολλές ώρες με τον Κινέζο πρόεδρο, καθώς και οι δύο υπήρξαν αντιπρόεδροι των χωρών τους. Έχει περάσει περισσότερες ώρες μαζί του από κάθε άλλον ηγέτη.
Παρόλα αυτά δεν έχουν συναντηθεί τετ – α – τετ από την αρχή της πανδημίας και έπειτα. Έτσι μιλούν κυρίως με τηλεδιάσκεψη ή στο τηλέφωνο, κάτι που ο Μπάιντεν έχει τονίσει πως δεν είναι ιδανικό. Ο Αμερικανός πρόεδρος και η ομάδα γύρω του έχουν δουλέψει πάνω στις σχέσεις της χώρας με την Κίνα. Έχουν αφήσει στη θέση τους δασμούς που επέβαλλε ο Ντόναλντ Τραμπ και έχουν κριτικάρει την Κίνα για τους όρους που δεν τηρεί στη συμφωνία που είχε πετύχει με τον προηγούμενη προεδρία.
Πριν την σύγκρουση στην Ουκρανία, ο Μπάιντεν εμφανιζόταν έτοιμος να επανακατευθύνει την αμερικανική εξωτερική πολιτική προς την Ασία, όπου πιστεύει ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας θα καθορίσει το μέλλον του επόμενου αιώνα.
