Η Αυστραλία εγκατέλειψε τη συμφωνία του 2016 με τον γαλλικό όμιλο Naval για την προμήθεια στόλου συμβατικών υποβρυχίων, ανακοινώνοντας την Πέμπτη το σχέδιό της να κατασκευάσει τουλάχιστον οκτώ πυρηνοκίνητα υποβρύχια με αμερικανική και βρετανική τεχνολογία στο πλαίσιο της τριμερούς συνεργασίας για την ασφάλεια, τη λεγόμενη AUKUS.
Η κίνηση εξόργισε τη Γαλλία, σύμμαχο των ΗΠΑ και της Βρετανίας στο ΝΑΤΟ, και την οδήγησε να ανακαλέσει τους πρεσβευτές της από την Ουάσινγκτον και την Καμπέρα, ενώ ενόχλησε την Κίνα, τη μεγάλη δύναμη στην περιοχή του Ινδικού-Ειρηνικού Ωκεανού.
Η συμφωνία οδήγησε την Ουάσινγκτον σε άνευ προηγουμένου διπλωματική κρίση με το Παρίσι, που σύμφωνα με αναλυτές θα μπορούσε να προκαλέσει ζημιά διαρκείας στη συμμαχία των ΗΠΑ με τη Γαλλία και την Ευρώπη, θέτοντας επίσης εν αμφιβόλω το ενωμένο μέτωπο που προσπαθεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση του Μπάιντεν απέναντι στην Κίνα. Το Παρίσι χαρακτήρισε την ακύρωση της συμφωνίας πισώπλατη μαχαιριά, με τον υπουργό Εξωτερικών Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν να δηλώνει ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ και την Αυστραλία εισήλθαν σε «κρίση».
Μολαταύτα, ο υπουργός Άμυνας Πίτερ Ντάτον δήλωσε σήμερα ότι η Αυστραλία εξέφραζε τις ανησυχίες της στη Γαλλία αναφορικά με την παραγγελία – αποτιμήθηκε στα 40 δισεκ. δολάρια το 2016, θεωρήθηκε ότι θα κόστιζε πολύ περισσότερα σήμερα – επί περίπου 2 χρόνια.
«Οι ισχυρισμοί ότι οι ανησυχίες δεν είχαν διατυπωθεί από την αυστραλιανή κυβέρνηση, απλά αψηφούν, ειλικρινά, ό,τι είναι δημόσια καταγεγραμμένο και σίγουρα ό,τι λέγαμε δημοσίως για μεγάλο διάστημα», δήλωσε ο Ντάτον στο Sky News.
Ο πρωθυπουργός Σκοτ Μόρισον δήλωσε την Παρασκευή ότι είχε εκφράσει «πολύ σημαντικές ανησυχίες» για τη συμφωνία στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν τον Ιούνιο και είχε ξεκαθαρίσει ότι η Αυστραλία «θα χρειαστεί να λάβει μια απόφαση με βάση το εθνικό μας συμφέρον».
Ο υπουργός Οικονομικών Σάιμον Μπέρμιγχαμ δήλωσε ότι η Αυστραλία είχε ενημερώσει τη Γαλλία για τη συμφωνία αλλά σε σημερινές του δηλώσεις αναγνώρισε ότι οι διαπραγματεύσεις ήταν μυστικές, δεδομένου του πόσο ευαίσθητο ήταν το ζήτημα. Ο Ντάτον και ο Μπέρμιγχαμ αρνήθηκαν να αποκαλύψουν το κόστος της νέας συμφωνίας, πάντως ο Ντάτον παραδέχθηκε ότι «δεν πρόκειται να είναι ένα φθηνό πρόγραμμα» εξοπλισμών.
