Στην συζήτηση για την Ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, στο πλαίσιο του online 5ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, πήραν μέρος ο Olivér Várhelyi, Επίτροπος Διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Edi Rama, Πρωθυπουργός της Αλβανίας, η Ana Brnabić, Πρωθυπουργός της Σερβίας και ο Zoran Zaev (2017-20), πρώην Πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, ενώ ο Aleksandar Vučić, Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Σερβίας, απέστειλε μαγνητοσκοπημένο μήνυμα. Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Βασίλης Νέδος.
Ο κ. Vučić στο μήνυμά του τόνισε ότι η Αλβανία, η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία, με καλές σχέσεις και αφοσίωση εργάζονται για την κοινή τους ενταξιακή πορεία στην ΕΕ. "Η Σερβία καταβάλει τη μέγιστη προσπάθεια να πετύχει τους στόχους για οικονομική μεταρρύθμιση, καλύτερη οργάνωση και εξασφάλιση της ελεύθερης κίνησης πολιτών, κεφαλαίων και αγαθών. Για τον σκοπό αυτό έχουμε δημιουργήσει μια μίνι-Σένγκεν ώστε να εργαστούμε όλοι μαζί. Όμως η μεγάλη πολιτική μάχη δίνεται για τους νέους και τις γενιές που ακολουθούν. Δεν μπορεί να υπάρχει ανάπτυξη στα Δυτικά Βαλκάνια αν οι νέοι μας είναι άνεργοι. Συνεπώς, πρέπει να αναβιώσουμε και να ανανεώσουμε την αμοιβαία εμπιστοσύνη στο εσωτερικό των χωρών μας και να πορευτούμε ενωμένοι".
Ο Επίτροπος κ. Várhelyi είπε ότι για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις είναι μία από τις βασικές προτεραιότητές της και ότι μέχρι τώρα έχουν γίνει αρκετά σημαντικά βήματα. Ο κορωνοϊός επέφερε μία μικρή καθυστέρηση, αλλά το κενό θα καλυφθεί σύντομα, συνέχισε. Τόνισε επίσης, ότι όλες οι χώρες είναι προσηλωμένες στο στόχο τους και εργάζονται συστηματικά να καλύψουν τις προϋποθέσεις που έχει θέσει η ΕΕ για την ένταξή τους. Αναφερόμενος στην κρίση του κορωνοϊού, είπε ότι η ΕΕ διέθεσε άμεσα οικονομική και υλικοτεχνική βοήθεια στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, ύψους 80 εκατ. ευρώ και ότι για το δεύτερο μέρος της αντιμετώπισης της κρίσης έχουν δεσμευτεί 55 εκατομ. ευρώ που θα δοθούν για την ενίσχυση Μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ρευστότητας των τραπεζών κλπ. Επιπρόσθετα θα δοθούν 3,3 δισ. ευρώ για την μακρο-οικονομική ενίσχυση της περιοχής αυτής. Ο Επίτροπος μίλησε για τη σύσταση της Επιτροπής για άνοιγμα των συνόρων στα Βαλκάνια από την 1η Ιουλίου και είπε ότι ελπίζει οι χώρες να την ακολουθήσουν για να βοηθήσουν έτσι την ανάκαμψη της περιοχής με την ενίσχυση του τουρισμού. Ο Επίτροπος τόνισε ότι το οικονομικό πακέτο ανάκαμψης που θα παρουσιαστεί το φθινόπωρο, θα περιλαμβάνει αρκετά κονδύλια που θα επενδυθούν και στα Δυτικά Βαλκάνια για την πράσινη ανάπτυξη, τη ψηφιοποίηση και διασύνδεση των χωρών.
Ο κ. Rama είπε ότι ο δρόμος για την εξασφάλιση της ελεύθερης κίνησης πολιτών, κεφαλαίων και αγαθών δεν είναι εύκολος ούτε απλός. "Δεν είναι περίπατος, αλλά μία μάχη ενάντια στα στερεότυπα της κοινωνίας μας και της δημόσιας διοίκησης. Έχουμε πολλά να κάνουμε αλλά αν κανείς δει από που ξεκινήσαμε, θα διαπιστώσει ότι έχουμε πετύχει πολλά. Είναι μία υγιής διαδικασία, στην οποία είμαστε προσηλωμένοι. Είμαστε όλοι οι γείτονες σε απόλυτη συνεργασία και αυτό που θέλουμε είναι να πείσουμε την κοινή γνώμη ότι είμαστε έτοιμοι να προβούμε σε αλλαγές και να ενταχθούμε στην ΕΕ».
Σε αναφορά του για τα θέματα που προκύπτουν με την Ελλάδα, είπε ότι οι σχέσεις των πολιτών των δύο χωρών είναι πολύ καλύτερες από αυτές των δύο κρατών. Αναφέρθηκε στα θέματα ιδιοκτησίας των μειονοτήτων και είπε ότι αυτό το θέμα είναι πολύ γενικότερο στην Αλβανία και όχι ένα θέμα εθνικότητας. Αναφέρθηκε και στο θέμα των θαλάσσιων ζωνών και της συμφωνίας που υπέγραψε η Ελλάδα και η Ιταλία και τόνισε ότι στο θέμα αυτό έχουν αντίθετες απόψεις η Ελλάδα και η Αλβανία. Επίσης δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει για την αμέριστη στήριξη που παρείχε η Ελλάδα στην Αλβανία κατά την περίοδο της κρίσης του κορωνοϊού και για την παράταση των αδειών εργαζομένων από την Αλβανία κατά την ίδια περίοδο. Τέλος ο κ. Ράμα είπε ότι η χώρα του χρειάζεται αρκετές νομοθετικές μεταρρυθμίσεις, καθώς και ότι επιδιώκει την καλή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών.
Η κα. Brnabić δήλωσε ότι για την Σερβία η ένταξη στην ΕΕ δεν είναι μόνο ένας στρατηγικός στόχος εξωτερικής πολιτικής, αλλά πραγματικά πιστεύει ότι η χώρα της και οι υπόλοιπες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων ανήκουν στην Ευρώπη γεωγραφικά και, πολιτιστικά. Τόνισε ότι η Σερβία πρέπει να εναρμονίσει τη νομοθεσία και άλλες πρακτικές της με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, και ότι επιδιώκει να επιτευχθεί σύντομα διαφάνεια στην δημόσια διοίκηση, οικονομική σταθερότητα και προστασία του περιβάλλοντος. "Το να λύσουμε τα εσωτερικά μας προβλήματα δεν είναι μόνο καλό για την ένταξή μας στην ΕΕ, αλλά και για την ίδια μας την χώρα. Οι στόχοι για την ένταξη στην ΕΕ είναι αλληλένδετοι με τους δικούς μας στόχους", συμπλήρωσε.
Σε ότι αφορά τις καλές σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία και την Κίνα, είπε ότι αυτό θα πρέπει να το δει θετικά και η ΕΕ, διότι είναι και προς δικό της όφελος. Οι επενδύσεις της Ρωσίας στη Σερβία δεν είναι πολύ διαφορετικές από τις επενδύσεις της Ρωσίας σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Οι επενδύσεις από την Κίνα είναι μόνο ένα μικρό ποσοστό των συνολικών επενδύσεων στη χώρα, ενώ οι ευρωπαϊκές επενδύσεις είναι το μεγαλύτερο μέρος αυτών.
Η οικονομική ευημερία της χώρας είναι στόχος για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ αλλά και για την στήριξη της περιοχής, κατέληξε η Πρωθυπουργός της Σερβίας.
Ο κ. Ζaev είπε ότι είναι ευτυχής για την καλή συνεργασία που έχει η ομάδα των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων. "Είμαστε αφιερωμένοι στο στόχο μας για μία Ευρωπαϊκή ατζέντα». Όπως τόνισε: «Έχουμε να κάνουμε πολλά, κυρίως να ενισχύσουμε την αξιοπιστία μας. Είμαστε ανοικτοί να συνεργαστούμε και με άλλα ευρωπαϊκά κράτη». Ο κ. Zaev δήλωσε ότι η πρωτοβουλία για ανοικτά σύνορα αφορά και άλλες χώρες των Βαλκανίων και της ΕΕ. Ότι προσδοκά πολλά επίσης από την καλή συνεργασία των χωρών της περιοχής, Ευρωπαϊκών και μη, καθώς η σταθερότητα στην περιοχή θα ενισχύσει και την σταθερότητα στη χώρα του. Ο πρώην πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας είπε τέλος ότι η ατζέντα της μίνι-Σένγκεν περιλαμβάνει προγράμματα διασύνδεσης, υποδομών, επενδύσεων, πράσινης ανάπτυξης και καλύτερης διαβίωσης. Ο κ. Zaev κατέληξε λέγοντας ότι η Συμφωνία των Πρεσπών είναι καλό σημάδι για το μέλλον των Βαλκανίων.
