Το έπος του ‘40 και όλα όσα συνέβησαν κατά τη διάρκεια του Ελληνοιταλικού Πολέμου και της γερμανικής Κατοχής ενέπνευσαν πολλούς σκηνοθέτες και σεναριογράφους ώστε να δημιουργήσουν εμβληματικές ταινίες που κάθε χρόνο την 28η Οκτωβρίου έχουν την τιμητική τους.
Υπολοχαγός Νατάσσα
Η εμβληματική ταινία του Νίκου Φώσκολου με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ, στους ρόλους δύο πατριωτών, της Νατάσσας και του Ορέστη, που ερωτεύονται και πολεμούν για την αντίσταση.
Νταχάου 1965. Η Νατάσσα Αρσένη επισκέπτεται τον χώρο συγκέντρωσης που την βρήκαν οι Αμερικανοί στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και στη συνέχεια ξεκινά το ταξίδι της επιστροφής της στην Ελλάδα. Μέσα στο τρένο, ο νους της γυρίζει στο παρελθόν. Θυμάται τις παραμονές του ελληνο-ιταλικού πολέμου που γνώρισε τον μεγάλο της έρωτα, τον Ορέστη. Τότε που ανάμεσα στους Γερμανούς αξιωματικούς ήταν και ο συμφοιτητής της στο ωδείο, Μαξ Ρόιτερ, ο οποίος έγινε υπολοχαγός των SS, παρ' όλο που η μητέρα του ήταν Ελληνίδα. Θυμάται τις περιπέτειες που πέρασε μέχρι να βρεθεί με τον Ορέστη, τον γάμο της που κόντεψε να διακοπεί από τον Μαξ, αλλά και τα βασανιστήρια που υπέστη από τον ίδιο τον Μαξ. Θυμήθηκε, όμως, και τον χαμό του Ορέστη, που εκτελέστηκε από Έλληνες αντάρτες που τον πέρασαν για Γερμανό, αλλά και το παιδί που είχε αποκτήσει μαζί του...
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πρωταγωνιστούν: Αλίκη Βουγιουκλάκη, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, Κώστας Καρράς, Σπύρος Καλογήρου, Ελένη Ζαφειρίου, Κάκια Παναγιώτου, Ανδρέας Φιλιππίδης, Θάνος Γραμμένος, Λάμπρος Κοτσίρης, Νίκος Δενδρινός
Μια γυναίκα στην Αντίσταση
Μία ακόμα ιστορική ταινία του Ντίνου Δημόπουλου, με τους Τζένη Καρέζη και Κώστα Καζάκο. Μετά το «Κοντσέρτο για πολυβόλα», το ζευγάρι ένωσε ξανά τις δυνάμεις του σε μία ταινία εμπνευσμένη από την ηρωική δράσης της Μαρίας Δημάδη που εκτελέστηκε. Η ιστορία ακολουθεί μία νέα γυναίκα που πιστεύει ότι έχει χάσει τον αγαπημένο της σε αερομαχία κατά την διάρκεια της Γερμανικής εισβολής και δέχεται να πάρει μέρος στην ελληνική αντίσταση.
Σε μια εξοχική βίλα κοντά στην Καστοριά, η Άννα Κωλέτη γιορτάζει τους αρραβώνες της με τον σμηναγό Δημήτρη Ζορμπά. Η κήρυξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου καταστρέφει την ευτυχία της και η οικογένεια παρασύρεται από τη δίνη των γεγονότων. Αργότερα, πιστεύοντας ότι ο αρραβωνιαστικός της σκοτώθηκε στον πόλεμο, η Άννα συνδέεται με έναν Γερμανό διοικητή Κατοχής, ώστε να αποσπά μυστικά για λογαριασμό της Αντίστασης. Ο ρόλος της όμως αποκαλύπτεται και η ίδια καταλήγει κρατούμενη στα υπόγεια της Κομαντατούρ.
Πρωταγωνιστούν: Τζένη Καρέζη, Κώστας Καζάκος, Άγγελος Αντωνόπουλος, Άλκης Γιαννακάς, Λυκούργος Καλλέργης, Λαυρέντης Διανέλλος, Δήμος Σταρένιος, Κάκια Παναγιώτου
Οι Γενναίοι του Βορρά
Οι Γενναίοι του Βορρά είναι ο τίτλος μιας ελληνικής κινηματογραφικής πολεμικής ταινίας του 1970, σε σκηνοθεσία Κώστα Καραγιάννη, σενάριο Γιώργου Λαζαρίδη και Αντώνη Δαυίδ.
Απρίλιος του 1941. Οι Γερμανοί μετά την εισβολή τους στην Ελλάδα, και παρά τις διαβεβαιώσεις ότι δεν θα επιτρέψουν την είσοδο Βουλγαρικών στρατευμάτων στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, τις παραδίδουν στους Βούλγαρους και τους κομιτατζήδες. Οι Βούλγαροι αρχίζουν και πάλι την τρομοκρατία και τις βιαιότητες εις βάρος του ελληνικού πληθυσμού της Μακεδονίας. Ενώ συμβαίνουν αυτά, ένας Έλληνας αξιωματικός από την περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας, ο Νίκος Δεβετζής (Γιάννης Βόγλης), με το φίλο του, το Βασίλη Άνθιμο (Πέτρος Φυσσούν), αποφασίζουν να γυρίσουν στο χωριό τους που βρίσκεται υπό την κατοχή ομάδας κομιτατζήδων με επικεφαλής τον Στεπάν Ράικο (Λάκης Κομνηνός) και αρχίζουν την Αντίσταση κατά των Βουλγάρων.
Ηθοποιοι: Γιάννης Βόγλης, Πέτρος Φυσσούν, Ξένια Καλογεροπούλου, Λάκης Κομνηνός, Άλκης Γιαννακάς, Θανάσης Μυλωνάς, Λαυρέντης Διανέλλος, Δημήτρης Μπισλάνης, Δήμος Σταρένιος, Ίλυα Λιβυκού, Κάκια Παναγιώτου, Αιμιλία Υψηλάντη, Άννα Φόνσου, Σταύρος Ξενίδης, Θεόδωρος Κατσαδράμης.
Κονσέρτο για πολυβόλα
Σε σκηνοθεσία Ντίνου Δημόπουλου, σενάριο Νίκου Φώσκολου και πρωταγωνιστές τους Τζένη Καρέζη, Μάνο Κατράκη, Κώστα Καζάκο και Ανδρέα Μπάρκουλη, η ταινία έκοψε 427.698 εισιτήρια.
Παραμονές του πολέμου του 1940, μια πολιτική υπάλληλος στο Γενικό Επιτελείο Στρατού, η Νίκη, αναγκάζεται να συνεργαστεί με τους Ιταλούς, οι οποίοι την εκβιάζουν με τη ζωή του αδελφού της. Όταν αποκαλύπτεται η πράξη της κινδυνεύει να καταδικαστεί σε θάνατο, αλλά ο στρατηγός Δαρείος της προτείνει να προμηθεύει τους Ιταλούς με έγγραφα, πλαστά αυτήν τη φορά. Στο διπλό αυτό παιχνίδι των κατασκόπων μπλέκεται και ο λοχαγός Θεοδώρου, ερωτευμένος με τη Νίκη, που συλλαμβάνεται όταν ανακαλύπτεται η δήθεν κλοπή αυτών των εγγράφων. Δύο κρατικά βραβεία από την Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου (σκηνοθεσίας, και ερμηνείας για τον Κώστα Καζάκο). Μεγάλη εμπορική επιτυχία της εποχής, σε σενάριο Νίκου Φώσκολου.
28η Οκτωβρίου, ώρα 5:30
Η κήρυξη του πολέμου βρίσκει τους κατοίκους του γραφικού μακεδονικού χωριού Μικρή Λεύκα στο γλέντι, αλλά τα παλικάρια σταματούν αμέσως τον χορό και ξεκινούν για τον πόλεμο. Με την κατάρρευση του μετώπου, οι Γερμανοί μπαίνουν στο χωριό και ο διοικητής τους (Δημήτρης Μπισλάνης) μετατρέπει το κρατικό εργοστάσιο ξυλείας σε εργοστάσιο κατασκευής πολεμοφοδίων και υποχρεώνει τους κατοίκους του να δουλεύουν σ’ αυτό. Μέσα σ’ ένα κλίμα βίας και τρόμου, το πνεύμα της αντίστασης φουντώνει, μέχρι που έρχεται η μέρα της απελευθέρωσης και μία ελεύθερη ζωή ξαναρχίζει. Εστία της αντίστασης ήταν ο τρελόγερος, όπως πίστευαν πολλοί, Τρύφωνας Πλατανιάς (Φερνάντο Σάντσο), που στην πραγματικότητα ήταν ένας ένθερμος πατριώτης, και ο γιος του Κυριάκος (Γιάννης Κατράνης), που είχε χάσει και τα δυο του πόδια στο αλβανικό μέτωπο. Παράλληλα, αναπτύσσονταν η ιστορία αγάπης του Κυριάκου και της Φρόσως (Γιώτα Σοϊμοίρη), που αρχικά ο Πλατανιάς δεν ήθελε για νύφη του, και της αδελφής του Ελένης (Βέρα Κρούσκα) και του Στέλιου (Χρήστος Πολίτης), ενός ακόμα ήρωα του πολέμου.
Ηθοποιοί: Χρηστός Πολίτης, Βέρα Κρούσκα, Λάκης Κομνηνός, Φερνάντο Σάντσο, Δημήτρης Μπισλάνης, Γιώτα Σοϊμοίρη, Νικήτας Πλατής, Γιάννης Κατράνης, Τίμος Περλέγκας.
Υποβρύχιον Παπανικολής
Η αληθινή ιστορία της δράσης του υποβρύχιου Παπανικολής και τη διάρκεια του ελληνοιταλικού πολέμου 1940-41. Με κυβερνήτη τον πλωτάρχη Μίλτο Ιατρίδη (Κώστας Καζάκος) και ύπαρχο τον υποπλοίαρχο Βασίλη Ασλάνογλου (Γιάννης Φέρτης), το υποβρύχιο αναλαμβάνει περιπολία στα στενά του Οτράντο, όπου συναντά μία ιταλική νηοπομπή και βυθίζει τρία πολεμικά. Καταδιώκεται από ολόκληρο τον ιταλικό στόλο της Αδριατικής, αλλά χάρη στην ικανότητα του κυβερνήτη και του πληρώματός του, επιστρέφει στη βάση του.
Ηθοποιοί: Κώστας Καζάκος, Γιάννης Φέρτης, Αιμιλία Υψηλάντη, Παύλος Λιάρος, Σταύρος Ξενίδης, Άννα Βαγενά, Νίκος Βασταρδής, Αρτέμης Μάτσας, Βασίλης Mαλούχος, Κώστας Παληός, Νίκος Λυκομήτρος, Τίμος Περλέγκας, Δημήτρης Χρυσομάλλης, Ηλίας Καπετανίδης, Κώστας (Ντάνος) Λυγίζος, Κώστας Παπαχρήστος, Νέλλη Γκίνη (τραγούδι).
Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο
Με την κήρυξη του ελληνο-ιταλικού πολέμου, ο Νέστορας (Νικηφόρος Νανέρης) και οι φίλοι του φεύγουν για το μέτωπο. Η αδελφή του Μάρθα (Ζωή Λάσκαρη) υπηρετεί εθελόντρια νοσοκόμα σ’ ένα συρμό στη Βόρεια Ελλάδα, όπου συναντά τον τραυματισμένο Κώστα (Γιάννης Φέρτης), έναν από τους φίλους του αδελφού της, κι ένα αίσθημα γεννιέται ανάμεσά τους. Επτά μήνες αργότερα, όταν οι Γερμανοί μπαίνουν στην Αθήνα, ο πατέρας του Κώστα (Μάνος Κατράκης) γίνεται συνεργάτης τους, παρά τις αντιρρήσεις του γιου του. Ο Νέστορας, η Μάρθα και οι φίλοι τους μετέχουν σε μία αντιστασιακή ομάδα, στην οποία δεν θέλουν τον Κώστα, λόγω της δράσης του πατέρα του. Όλοι τους, ακόμα και ο Κώστας, θα συλληφθούν και θα βασανιστούν. Η Μάρθα θα επιζήσει, ενώ κάποιοι άλλοι θα υποκύψουν. Για να εξιλεωθεί, ο Κώστας θα βοηθήσει τον Νέοτορα να δραπετεύσει και να κρυφτεί, και θα κανονίσει να εκτελεστεί ο πατέρας του ως προδότης. Με την Απελευθέρωση, η Μάρθα και ο Κώστας θα είναι πια ελεύθεροι να ζήσουν μαζί, ευτυχισμένοι για πάντα.
Ηθοποιοί: Ζωή Λάσκαρη, Γιάννης Φέρτης, Χρόνης Εξαρχάκος, Νικηφόρος Νανέρης, Βαγγέλης Σειληνός, Άννα Παϊτατζή, Κάκια Παναγιώτου, Ελένη Ζαφειρίου, Παντελής Ζερβός, Μάνος Κατράκης, Λάμπρος Κοτσίρης, Ντίνος Καρύδης, Κώστας Παπαχρήστος, Θάνος Γραμμένος, Βασίλης Τσάγκλος, Νίκος Βερλέκης, Κώστας Τσιάνος.
Η Δασκάλα με τα Ξανθά Μαλλιά
Λίγο πριν ξεσπάσει ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος, σε ένα μικρό χωριό έρχεται με μετάθεση μια νέα και ορεξάτη δασκάλα, η Μυρτώ, για να αντικαταστήσει τον απερχόμενο δάσκαλο που συνταξιοδοτείται. Οι χωριανοί όμως δεν βλέπουν με καλό μάτι τις νέες εκπαιδευτικές μεθόδους της δασκάλας, και η γενική κατακραυγή κορυφώνεται, όταν η Μυρτώ συνδέεται ερωτικά με τον Στέφανο, τον γιο του προέδρου της κοινότητας. Την ημέρα του γάμου τους, αρχίζει ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος, και ο Στέφανος φεύγει για το μέτωπο, όπου σύμφωνα με πληροφορίες, σκοτώνεται. Η Μυρτώ παραμένει πιστή στο έργο της, έχοντας στο πλευρό της την ηθική υποστήριξη ενός παλιού της φίλου και συναδέλφου, του Άγγελου. Μετά την απελευθέρωση, ο Άγγελος εκφράζει τα αισθήματά του στη Μυρτώ, εκείνη δέχεται να τον παντρευτεί, αλλά τα πράγματα αλλάζουν όταν επιστρέφει ο Στέφανος, που όλοι νόμιζαν ότι είχε πεθάνει.
Ηθοποιοί:Αλίκη Βουγιουκλάκη, Δημήτρης Παπαμιχαήλ, 'Αγγελος Αντωνόπουλος, Παντελής Ζερβός, Νότης Περγιάλης
Το τελευταίο σημείωμα
Ελλάδα, στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου, πριν την Πρωτομαγιά του ’44. Ο 34χρονος Ναπολέων Σουκατζίδης κρητικός μικρασιατικής καταγωγής, αγωνιστής του λαϊκού κινήματος και κρατούμενος σε εξορίες και φυλακές από το 1936, εκτελεί χρέη διερμηνέα του γερμανού διοικητή του στρατοπέδου, Καρλ Φίσερ. Μπροστά από τα μάτια του περνά όλο το δράμα της γερμανικής αγριότητας. Έξω από το στρατόπεδο, η μνηστή του, Χαρά Λιουδάκη, στέκεται δίπλα στον αρραβωνιαστικό της, έστω και μέσα από ελάχιστες στιγμές στα επισκεπτήρια, πάντα υπό την επιτήρηση ενόπλων φρουρών. Ο Ναπολέων είναι ένας από τους 200 ανθρώπους που έχουν επιλεγεί για να εκτελεστούν την 1η Μαΐου στην Καισαριανή, ως αντίποινα για τον θάνατο τεσσάρων Γερμανών από τη δράση της ελληνικής αντίστασης. Την ημέρα της εκτέλεσης θα βρεθεί μπροστά σε ένα δίλημμα ζωής, όταν ο Φίσερ, θα του δώσει τη δυνατότητα να εξαιρεθεί βάζοντας όμως στη θέση του κάποιον άλλον.
Ηθοποιοί: Ανδρέας Κωνσταντίνου, André Hennicke, Melia Kreiling, Τάσος Δήμας, Αινείας Τσαμάτης, Γιώργος Καραμαλέγκος, Βασίλης Κουκαλάνι, Μιχάλης Αεράκης, Κωνσταντίνα Χατζηαθανασίου
