Με τον καθηγητή Φυσικών Καταστροφών και Ακαδημαϊκό, Κώστα Συνολάκη, να επαναφέρει την περασμένη Παρασκευή, το θέμα των «Μεγα-Σεισμών» στην Ελλάδα ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος επεμβαίνει με ένα άμεσο και ουσιαστικό μήνυμα, λέγοντας ότι η χώρα «δεν είναι προετοιμασμένη για αυτό το ενδεχόμενο. Θα πείτε, δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένη για τους 6ρηδες, θα είναι για τους 8ρηδες;».
Σεισμοί 8 και 8,5 ρίχτερ σημειώθηκαν στο ελληνικό τόξο το 365 και το 1303 και αυτοί σύμφωνα με μελέτη εκδηλώνονται κάθε 600 με 800 χρόνια. Ωστόσο, αυτό που θα έπρεπε να μας απασχολεί, πέρα από τον εντυπωσιασμό και το δέος (στην θεωρία) και την καταστροφή (στην πράξη) που προκαλούν αυτοί οι φονικοί σεισμοί, είναι τι ακριβώς κάνει η πολιτεία και πόσο έτοιμη είναι η Ελλάδα να αντιμετωπίσει έναν φονικό - σεισμό.
Ο καθηγητής Γεράσιμος Παπαδόπουλος.
«Επανήλθε η συζήτηση για τους μεγάλους σεισμούς που απειλούν τη χώρα στο μέλλον, με αναφορά στους σεισμούς του 365 και 1303 μ.Χ. μεγέθους 8-8,5 που έγιναν δυτικά και ανατολικά της Κρήτης, αντίστοιχα. Και οι δύο υπήρξαν πολύ καταστροφικοί» έγραψε σε σχόλιό του ο Καθηγητής Γεράσιμος Παπαδόπουλος και συνέχισε με νόημα: «Εξίσου καταστροφικά υπήρξαν και τα τσουνάμι που προκλήθηκαν και κατέκλυσαν τη λεκάνη της Αν. Μεσογείου. Σήμερα υπάρχουν πολλά ιστορικά, αρχαιολογικά και γεωλογικά δεδομένα που τεκμηριώνουν εκείνα τα συμβάντα και προδικάζουν ότι και στο μέλλον - απροσδιόριστο το πότε - θα επαναληφθούν (στα βιβλία μου για τους σεισμούς στην Κρήτη αφιερώνω δεκάδες σελίδων στους σεισμούς του 365 και 1303). Δυστυχώς, η χώρα δεν είναι προετοιμασμένη για αυτό το ενδεχόμενο. Θα μου πείτε, δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένη για τους 6ρηδες, θα είναι για τους 8ρηδες;».
Και όπως πολύ σωστά λέει ο κ. Παπαδόπουλος, υπάρχουν οι σεισμοί των 8,5 ρίχτερ, ενώ θα έπρεπε πρωτίστως να μας απασχολούν να δεκάδες ρήγματα που είναι «δίπλα μας» και μπορούν να δώσουν σεισμούς ακόμη και 6,6 ρίχτερ. Στις 20/12/2021, άλλωστε, σε εκτενές ρεπορτάζ παρουσιάσαμε την αποκάλυψη τριών ενεργών ρηγμάτων, που δίνουν σεισμούς έως 6,6 ρίχτερ στην Αττική, με την έρευνα να έχει δημοσιευθεί στο Scientific Reports του Nature.
Την αποκρυπτογράφηση των τριών ενεργών ρηγμάτων που μπορούν να δώσουν σημαντικούς σεισμούς στην Αττική έκανε το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (Birkbeck College και UCL) με τον Gerald Roberts, το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο με τον Ιωάννη Παπανικολάου, Διευθυντή του Εργαστηρίου Ορυκτολογίας - Γεωλογίας και το Αστεροσκοπείο Αθηνών με τη συμμετοχή του σεισμολόγου Αθανάσιου Γκανά.
O Καθηγητής Ιωάννης Παπανικολάου.
Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι τα ρήγματα του Μηλεσίου, της Μαλακάσας και της Φυλής που περιβάλλουν το Λεκανοπέδιο της Αττικής είναι ενεργά και αφετέρου αποκωδικοποιεί την ιστορία των σεισμών σε κάθε ρήγμα τις τελευταίες λίγες δεκάδες χιλιάδες χρόνια μέσω ανάλυσης των συγκεντρώσεων κοσμογενούς ακτινοβολίας ισοτόπων Cl 36 στο μεταπαγετώδες ασβεστολιθικό κρημνό που αποτελεί και την ζώνη ολίσθησης των ρηγμάτων.
Η ιστορία των ρηγμάτων αναδεικνύει, σύμφωνα με την έρευνα, ότι υπάρχει ένα πρότυπο ενεργοποίησης που οδηγεί σε μια μη αυστηρά περιοδική επανάληψη των σεισμών ανά ρήγμα, έτσι ώστε σε κάθε χρονική στιγμή να ενεργοποιείται με διαδοχικούς σεισμούς ένα από τα παράλληλα αυτά ρήγματα (clustering mode), ενώ τα υπόλοιπα βρίσκονται σε περίοδο χαμηλής σεισμικότητας ή και σεισμικής ησυχίας (anticlustering mode/ quiescence).
Όπως μάλιστα μου είχε πει ο κ. Παπανικολάου «διαφαίνεται ότι τα παράλληλα αλλά τοποθετημένα κατά πλάτος ρήγματα (across strike) μοιράζονται την παραμόρφωση και την σεισμικότητα με τέτοιο τρόπο έτσι ώστε σε κάθε χρονική περίοδο λίγων χιλιάδων χρόνων, η παραμόρφωση να επικεντρώνεται μέσω σεισμών κυρίως σε ένα από τα 3 ρήγματα. Πιο συγκεκριμένα για το ρήγμα του Μηλεσίου καταγράφηκε αυξημένη ολίσθηση τα διαστήματα μεταξύ 7000 με 11000 χρόνων και μεταξύ 3000 και 5000 χρόνων από σήμερα, στην Μαλακάσα αυξημένη ολίσθηση τα διαστήματα 16000 με 11000 χρόνια και 3500 έως 1000 χρόνια από σήμερα, ενώ για το ρήγμα της Φυλής παρατηρείται σημαντική αύξηση της ολίσθησης τα τελευταία 2000 χρόνια».
Κατά τον κ. Παπανικολάου «αναδείξαμε ότι αυτά τα τρία ρήγματα μοιράζονται την παραμόρφωση με τέτοιο τρόπο ώστε κάθε φορά η παραμόρφωση να επικεντρώνεται μέσω σεισμών κυρίως σε ένα από τα 3 αυτά ρήγματα. Αυτό σημαίνει ότι δεν ενεργοποιούνται όλα μαζί και ουσιαστικά το ένα παίρνει την σκυτάλη από το άλλο».
Όσον αφορά τα μεγέθη των σεισμών που μπορούν να δώσουν τα τρία ρήγματα αυτά είναι:
Ρήγμα Μαλακάσας έως 6.6 ρίχτερ.
Ρήγμα Μήλεσι έως 6,3 ρίχτερ.
Ρήγμα Φυλής έως 6,3 ρίχτερ.
Για αυτό όπως ανέφερε ο κ. Παπαδόπουλος ας προετοιμαστούμε για τους 6αρηδες γιατί ο χρόνος δεν είναι σύμμαχός μας ο΄ύτε σε αυτή την περίπτωση.
