Ο βαρύς μηχανισμός της Περιφέρειας τέθηκε σε κίνηση …ωθούμενος από τη νέα πνοή των προγραμματικών εξαγγελιών της ιδίας και των συνεργατών της, που κλήθηκαν να αναστρέψουν το παρωχημένο τρόπο λειτουργίας της μεγαλύτερης Περιφέρειας της χώρας. Κι αυτό, στη βάση των νέων συνθηκών που επιβάλλει το ασφυκτικό για την κοινωνία και την Πολιτεία πολιτικό και οικονομικό σκηνικό.
Σε αυτό το κλίμα πέρασαν 12 μήνες αποφάσεων, αλλαγών και θεμελίωσης νέων πολιτικών, με επίκεντρο τον άνθρωπο και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής του. Οπωσδήποτε στα επιτεύγματα της περιφερειακής αρχής περιλαμβάνεται ο προσανατολισμός του προϋπολογισμού σε κοινωνικές δομές και αναπτυξιακές πολιτικές. Διατέθηκαν 12 εκατ. ευρώ αντί του ενός, που προέβλεπε η προηγούμενη Διοίκηση για κοινωνική πολιτική. Ταυτόχρονα, πολλαπλασιάσθηκαν οι πιστώσεις για έργα αντιπλημμυρικά και υποδομής. Επαναπροσανατολίσθηκε «εκ των ενόντων» ο σχεδιασμός της προηγούμενης διοίκησης για το ΕΣΠΑ 2014-2020 στις κατευθυντήριες γραμμές των εξαγγελθέντων πολιτικών, με αναπτυξιακό πρόσημο. Ο σχεδιασμός, παρά τη στενότητα του χρόνου, εγκρίθηκε από την ΕΕ.
Όπως δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η ίδια η περιφερειάρχης Αττικής για τη 12μηνη θητεία της, αλλά και την περαιτέρω πορεία της, «στόχος μας είναι να αλλάξει η Αττική ρότα. Ισχυρό χαρτί μας είναι το έργο μας σε όλα τα επίπεδα».
Συγκρούσεις για τη διαχείριση απορριμμάτων και την αξιολόγηση
Αναμφισβήτητα, αιχμή του δόρατος στο σύνολο των νέων πολιτικών που δρομολογήθηκαν στάθηκε η μεγάλη ανατροπή στον τομέα της διαχείρισης των σκουπιδιών. Ο σχετικός σχεδιασμός επισφραγίσθηκε με τη χθεσινή έγκριση του 2ου αναθεωρημένου Περιφερικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) από το ΔΣ του ΕΔΣΝΑ, του οποίου προΐσταται η περιφερειάρχης. Συνακόλουθα, μειώθηκαν κατά 10%, για πρώτη φορά, τα αντισταθμιστικά οφέλη των ΟΤΑ προς τον Δήμο Φυλής.
Ο νέος σχεδιασμός για τα απορρίμματα συνιστά μια καίρια ανατροπή, που επήλθε μετά από μετωπική σύγκρουση της Ρ. Δούρου με τα τεράστια οικονομικά συμφέροντα «που λυμαίνονταν επί δεκαετίες το χώρο διαχείρισης των απορριμμάτων» -όπως έχει επανειλημμένως δηλώσει- που είχαν οδηγήσει «σε οικονομικό και περιβαλλοντικό αδιέξοδο τη χώρα», με τη «μοναδική για τα ευρωπαϊκά δεδομένα αθλιότητα» της Φυλής.
Πρόκειται για μια «μετρήσιμη επιλογή» -όπως αναγνωρίζουν και οι πολιτικοί της αντίπαλοί- την οποία «δεν τόλμησε να επιδείξει κανένας άλλος από το πολιτικό προσωπικό της χώρας». Σύγκρουση την οποία δεν δίστασε να επαναλάβει και στο ζήτημα της «μαϊμού» -όπως την είχε χαρακτηρίσει- αξιολόγησης των υπαλλήλων, που είχε υπαγορεύσει η τότε ηγεσία του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης. Αρνήθηκε σθεναρά να υποκύψει στις πιέσεις που ασκήθηκαν από την πλευρά της κεντρικής διοίκησης, των άλλων Περιφερειών της χώρας όσο και από το Περιφερειακό Συμβούλιο.
Αλλαγή μοντέλου στην άσκηση Διοίκησης
Όπως σημειώνει η κ Δούρου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «από το Σεπτέμβριο του 2014, που για πρώτη φορά αναλάβαμε τα ηνία της μεγαλύτερης Περιφέρειας της χώρας, στόχος μας είναι να αλλάξει η Αττική ρότα, να ανταποκριθεί στις ανάγκες της κοινωνίας και να συμβάλλει στην ανάταξη της οικονομίας. Και το πράττουμε αυτό δρώντας σε δύο μέτωπα» προσθέτει. «Πρώτον, επιχειρούμε να αλλάξουμε το πρότυπο άσκησης πολιτικής και να προωθήσουμε τις αρχές της χρηστής διοίκησης. Γιατί όλα αυτά, δεν είναι γραφειοκρατικές προσεγγίσεις. Λειτουργούν ουσιαστικά υπέρ του πολίτη, διαφυλάσσουν τα συμφέροντά του.
Δεύτερον, δίνουμε έμφαση, με τη χρήση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και προγραμμάτων, στην προώθηση της Στρατηγικής της Έξυπνης Εξειδίκευσης και της επιχειρηματικότητας των νέων. Στόχος είναι η αναζωογόνηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των μεγάλων θυμάτων των πολιτικών λιτότητας. Την ίδια στιγμή δουλεύουμε για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, μέσα από συγκεκριμένα έργα όπως η προγραμματική σύμβαση για την καταπολέμηση της φτώχειας στο δήμο Περάματος».
Και συνεχίζει η κ. Δούρου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Μέσα σε αυτούς τους 12 μήνες έχουμε βάλει τις βάσεις ενός νέου υποδείγματος άσκησης διοίκησης. Εφαρμόζουμε το τρίπτυχο της συστηματικότητας, της συνέπειας, της σοβαρότητας. Μακριά από λαϊκισμούς, πομπώδεις τοποθετήσεις και φωνασκίες στα τηλεπαράθυρα, χωρίς αναζήτηση προσωπικής προβολής. Προχωράμε με σταθερά βήματα χωρίς εντυπωσιοθηρία, για να τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας. Κάποιοι μάς κατηγορούν για απραγία. Ωστόσο εμείς δεν υποσχεθήκαμε θαύματα ή τον ουρανό με τ΄ άστρα στους πολίτες, αλλά αποτελεσματικότητα, αξιοπιστία, αξιοκρατία. Και αυτά τα τηρούμε πιστά, χωρίς τυμπανοκρουσίες. Επιλέγοντας, εκεί όπου χρειάζεται, να έλθουμε σε σύγκρουση με μικρά και μεγάλα συμφέροντα. Το δικό μας ισχυρό χαρτί είναι το έργο μας σε όλα τα επίπεδα. Και αυτό είναι το ισχυρότερο επιχείρημά μας απέναντι στην παραπληροφόρηση και τη διαστρέβλωση των γεγονότων. Οι πολίτες γνωρίζουν και αυτό μας αρκεί».
Κριτική από τους πολιτικούς αντιπάλους
Με την ευκαιρία της 1ης επετείου, το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε και στους Περιφερειακούς Συμβούλους των άλλων πολιτικών σχηματισμών ζητώντας μια συγκριτική αξιολόγηση του έργου και των προγραμματικών δηλώσεών της. Κατά πόσο, δηλαδή, δικαιώθηκαν οι πολίτες που με την ψήφο τους ανέθεσαν στην τότε νεόκοπη -πλην αποφασισμένη- και δυναμική πολιτικό τη διοίκηση της μεγαλύτερης Περιφέρειας της χώρας.
Κατάφερε, τελικά, η κ. Δούρου να εμφυσήσει νέα πνοή στο δυσκίνητο μηχανισμό της Περιφέρειας; Άσκησε κοινωνικές πολιτικές; Δρομολόγησε έργα ουσίας; Κέρδισε το στοίχημα της αλλαγής στη φιλοσοφία της διαχείρισης των απορριμμάτων; Επέβαλε όρους διαφάνειας; Ανακόπηκε η διαφθορά; Λειτουργεί η άμεση δημοκρατία στο Περιφερειακό Συμβούλιο;
Αυτά είναι κάποια από τα καίρια ερωτήματα που τίθενται και στα οποία τοποθετούνται στο ΑΠΕ-ΜΠΕ στελέχη των αντιπολιτευόμενων παρατάξεων.
Ο Πάρις Ευαγγελίου, περιφερειακός σύμβουλος της προσκείμενης στη ΝΔ παράταξης του Γ. Κουμουτσάκου, εκφράζει στο ΑΠΕ- ΜΠΕ τη διαφωνία του ως προς την αναγνώριση του έργου της Περιφέρειας. «Πιστεύω ότι ο κόσμος δεν αντιλήφθηκε κάποια αλλαγή. Δεν θεωρώ ότι άλλαξε κάτι στη διαχείριση της διοίκησης» σημειώνει, προσθέτοντας ότι η άρνηση της Περιφερειάρχη να αποδεχθεί την επιβεβλημένη από τον πρώην υπουργό Διοικητής Ανασυγκρότησης Κ. Μητσοτάκη αξιολόγηση, υποδήλωνε την άρνηση της στην εφαρμογή σύγχρονων μοντέλων διοίκησης «μοντέλα που είχε εξαγγείλει η ίδια η Περιφερειάρχης, όπως το ενιαίο σύστημα εφαρμογής πρωτοκόλλου ή το διπλογραφικό σύστημα στις οικονομικές υπηρεσίες» συμπληρώνει.
Μιλά για τάση οπισθοδρόμησης, την οποία αποδίδει στα γενικότερα «ανακλαστικά της Αριστεράς», η οποία «στη θεωρία είναι τόσο καλή, όσο κακή στην πράξη». Επίσης αποδίδει στην περιφερειακή διοίκηση ολιγωρία σε ζητήματα αιχμής, όπως η μεταφορά των μαθητών και εκτιμά ότι ο ρόλος της Περιφέρειας θα έπρεπε να είναι περισσότερο βοηθητικός παρά «υποδεικτικός» στο σχεδιασμό των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Αποβλήτων, που κλήθηκαν να εκπονήσουν οι ΟΤΑ.
Τέλος, καταλογίζει έλλειψη Δημοκρατίας και τακτικές επιβολής αποφάσεων στην παράταξη της κ. Δούρου. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επικαλείται την τοποθέτηση των χρημάτων της Περιφέρειας Αττικής στην Τράπεζα της Ελλάδας και τη δέσμευση των χρημάτων, με αποτέλεσμα να «κινδυνέψει η αποπεράτωση πολλών εν εξελίξει έργων».
Σημειώνεται ότι για το ίδιο ζήτημα, έντονες ήταν και οι αντιδράσεις του επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Γ. Σγουρού, ο οποίος μιλούσε για κίνδυνο επιστροφής κοινοτικών κονδυλίων από τη διακοπή χρηματοδότησης των εκτελούμενων έργων στις 20 Αυγούστου.
Τη γενικότερη αντίθεσή τους στον «αναθεωρημένο κατ΄επίφαση», όπως σημειώνεται, προϋπολογισμό εκφράζουν στελέχη της προσκείμενης στο ΚΚΕ παράταξη της «Λαϊκής Συσπείρωσης». Υποστηρίζουν ότι «είναι ίδιος με αυτόν της προηγούμενης διοίκησης, προς όφελος των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων και σε βάρος του εισοδήματος των λαϊκών στρωμάτων» και χαρακτηρίζουν «προφάσεις εν αμαρτίαις» την αιτιολογία της έλλειψης του απαιτούμενου χρόνου.
Στον προσανατολισμό του προϋπολογισμού εστιάζει τις αντιρρήσεις της και η Δέσποινα Κουτσούμπα από την «Αντικαπιταλιστική Ανατροπή», η οποία επισημαίνει ως δεύτερο σοβαρό πρόβλημα την έλλειψη Δημοκρατίας. Όπως σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ «λαμβάνονται σημαντικές αποφάσεις χωρίς να περάσουν από το ΠΕΣΥ», ενώ «συχνά δεν δίνονται και οι απαιτούμενες απαντήσεις στα ερωτήματα που τίθενται».
Η γραφειοκρατία «τρώει» τα έργα
Από την άλλη πλευρά, οι αντιπεριφερειάρχες που υλοποιούν τις νέες στρατηγικές, μιλούν για τον καθημερινό αγώνα τους ενάντια στις χρόνιες παθογένειες του διοικητικού μηχανισμού της Περιφέρειας. Παθογένειες που επιβαρύνουν από το δυσμενές τοπίο της πολιτικής - οικονομικής συγκυρίας, το οποίο επιβαρύνθηκε πρόσφατα και από την έξαρση των προσφυγικών εισροών που κατέκλυσαν το υπό ανάταξη πολύπαθες Πεδίον του Άρεως, στο κέντρο της πρωτεύουσας.
Ειδικότερα, ο αντιπεριφερειάρχης Γιώργος Γαβρίλης χαρακτηρίζει βαρύ και δυσκίνητο το μηχανισμό της Περιφέρειας και προσθέτει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Παλεύουμε ενάντια στην απίστευτη γραφειοκρατία και το μεγάλο έλλειμμα σε δυναμικό και πόρους». Τονίζει ότι δεν έχει γίνει καμία αλλαγή στο προσωπικό και ότι ποτέ δεν υπήρξε η αντίληψη για επιβολή μηχανισμών επιρροής από τη νέα Περιφερειακή Αρχή. Προσδιορίζει ως «αδιανόητα δυσλειτουργική» τη διαδικασία με τους διαγωνισμούς, όπου για να προχωρήσει η υλοποίηση ενός έργου, στην καλύτερη περίπτωση και χωρίς καμία ένσταση, απαιτούνται 2,5- 3 χρόνια.
Για την εμπλοκή που σημειώθηκε στην εξέλιξη των έργων με τη δέσμευση των χρημάτων στην ΤτΕ, ο κ Γαβρίλης βεβαιώνει ότι έχουν αποκατασταθεί τα ζητήματα ρευστότητας και εξελίσσονται κανονικά τα έργα, ενώ σύντομα θα ξεκινήσουν 168 ακόμη έργα. Διαβεβαιώνει ότι υπάρχει σχεδιασμός της Περιφέρειας για έργα κόστους 800 εκατ. ευρω (συνυπολογίζοντας τις εκπτώσεις) ενώ προχωρούν μεγάλα έργα όπως το τραμ και το μετρό στον Πειραιά κ.α.. Επίσης έχουν εξοφληθεί όλες οι οφειλές του Μαΐου και τώρα εξοφλούνται του Ιουνίου.
Αναφορικά με τον εκσυγχρονισμό των διοικητικών υπηρεσιών σημειώνει ότι εφαρμόζεται το διπλογραφικό σύστημα σε ορισμένες οικονομικές υπηρεσίες και σύντομα θα γενικευθεί προκειμένου να διασφαλισθεί η διαφάνεια και η ορθή οικονομική διαχείριση. Επίσης, έχουν καθιερωθεί οι ηλεκτρονικοί διαγωνισμοί, ένας εκ των οποίων και μάλιστα διεθνής, αφορά στην μεταφορά των μαθητών.
Ο κ. Γαβρίλης χαρακτηρίζει μεγάλη τομή την ακύρωση του αναθεωρημένου ΠΕΣΔΑ και την ακύρωση των ΣΔΙΤ στον τομέα των απορριμμάτων. «Μηδενίσαμε και επανασχεδιάσαμε όλο το σύστημα στη βάση των ευρωπαϊκών δεδομένων, με αποκεντρωμένες διεργασίες μέσω των Τοπικών Σχεδίων Δράσης» σημειώνει και αποδίδει την καθυστέρηση του εγχειρήματος, στην εξάρτηση -και συνάφειά του- από το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων το οποίο δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα.
Επιτεύγματα της Περιφέρειας Αττικής
Ο εξαπλασιασμός των κονδυλίων του αναμορφωμένου προϋπολογισμού 2015 για τα κοινωνικά έργα, από 1,9 εκατ. ευρώ στα 13,1 εκατ. ευρώ, σταχυολογείται ως ένα από τα σημαντικότερα έργα από την ίδια την Περιφέρεια Αττικής.
Ευρωπαϊκά Προγράμματα
Ως δεύτερο σημαντικό επίτευγμα, επισημαίνεται ότι η Περιφέρεια πήρε από την Κομισιόν το «πράσινο φως» για το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, ύψους 1,139 δισ. ευρώ. Έγκριση που εξασφαλίζει στην Περιφέρεια 285 εκατ. ευρώ για την καταπολέμηση της φτώχειας, 267 εκατ. ευρώ σε δράσεις βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, 230 εκατ. ευρώ για την πρόληψη και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Αποσκοπεί, επίσης, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και στην ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας σε Περιφερειακό επίπεδο.
Κοινωνική Πολιτική
Η Περιφέρεια συμμετέχει σε οκτώ συμπράξεις για το πρόγραμμα «επισιτιστικής και βασικής υλικής συνδρομής για το ταμείο ευρωπαϊκής βοηθείας για τους απόρους» (ΤΕΒΑ/FEAD), συμβάλλοντας σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία, στην αντιμετώπιση της φτώχειας και στους 66 Δήμους της Περιφέρειας, που έχει πληγεί ιδιαίτερα από την κρίση.
Σε συνεργασία με δήμους, υπουργεία, την Εκκλησία, φορείς πολιτών, προωθήθηκαν συγκεκριμένα μέτρα αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης, μέσα από δράσεις στήριξης ευπαθών ομάδων αναφορικά με τη σίτιση, την ένδυση, τη ψυχοκοινωνική στήριξη.
Υπογράφηκε προγραμματική συμφωνία κατά της φτώχειας ύψους 320.000 ευρώ με το δήμο Περάματος και πραγματοποιήθηκε διανομή 60 τόνων οπωροκηπευτικών σε ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Από την Περιφερειακή Ενότητα Πειραιά σε συνεργασία με τους δήμους Πειραιά, Κερατσινίου – Δραπετσώνας, Κορυδαλλού, Νίκαιας – Αγίου Ιωάννη Ρέντη και Περάματος, έγινε η διανομή 60 τόνων ροδάκινων στο πλαίσιο του προγράμματος των υπουργείων Παραγωγικής Ανασυγκρότησης και Εργασίας.
Υπογράφηκε Σύμφωνο Συνεργασίας με το Σύλλογο «Το Χαμόγελο του Παιδιού» θέτοντας τις βάσεις για την υλοποίηση κοινών προγραμμάτων προληπτικής ιατρικής, διαδραστικών παρεμβάσεων πρόληψης και ευαισθητοποίησης των παιδιών, των γονέων και των εκπαιδευτικών.
Έγινε επανασύνδεση με απλές διαδικασίες σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, του ηλεκτρικού ρεύματος στις οικογένειες που το χρειάζονται, γιατί το ρεύμα αποτελεί αδιαπραγμάτευτο κοινωνικό αγαθό.
Η Περιφέρεια έχει ενσκήψει στην οριστική διευθέτηση του προβλήματος της μεταφοράς των μαθητών. Όπως επισημαίνεται στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μεταφέρονται στα σχολεία, με δημόσια σύμβαση, 17.000 μαθητές (αύξηση κατά 57% σε σχέση με το σχεδιασμό της τέως Διοίκησης). Αυτό επετεύχθητε με την τροποποίηση μιας κακής νομοθεσίας, για να εξυπηρετηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι μαθητές, συμπεριλαμβανομένων κι εκείνων των μουσικών και καλλιτεχνικών σχολείων.
Διοίκηση
Διεκδικήθηκαν με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου 139 προσλήψεις τακτικού προσωπικού, για την κάλυψη στοιχειωδών αναγκών λειτουργίας της Περιφέρειας, η οποία καλείται να υπηρετήσει περίπου 4 εκατ. κατοίκους με 2.221 εργαζόμενους.
Έχει ξεκινήσει η διαδικασία εξορθολογισμού της μίσθωσης των κτιρίων της Περιφέρειας. Το ποσό σήμερα ανέρχεται σε 685.000 ευρώ το μήνα (πάνω από 8 εκατ. ετησίως) και τελικός στόχος είναι η μείωσή του κατά 30%.
Τέθηκαν οι βάσεις για διαφανή, αξιοκρατική, με κοινωνικό έλεγχο, λειτουργία της Περιφέρειας, με μηδενική ανοχή σε φαινόμενα διαφθοράς.
Περιβάλλον, Υποδομές
Άμεση προτεραιότητα έχει δοθεί στην αντιπλημμυρική θωράκιση της Αττικής -των ευαίσθητων περιοχών της Δυτικής Αθήνας, του Πειραιά καθώς και εκείνων του βόρειου Τομέα– με την πρόβλεψη κονδυλίου 28 εκατ. Ευρώ (τα 10 εκατ. Ευρώ απορροφώνται εντός του 2015).
Ενισχύθηκαν οι οδικές και αθλητικές υποδομές καθώς και οι υποδομές για τη διαχείριση των απορριμμάτων των νησιών, με την υπογραφή δύο προγραμματικών συμβάσεων ύψους 1,5 εκατ. ευρώ και τη δρομολόγησης της ένταξης του ιδιαίτερα σημαντικού έργου «Βιώσιμη διαχείριση απορριμμάτων Κυθήρων και Αντικυθήρων» στο ΠΕΠ Αττικής 2007-2013, ύψους 7,6 εκ. ευρώ.
Επίσης, υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση για την κατασκευή υποθαλάσσιου αγωγού σύνδεσης της Αίγινας με την ΕΥΔΑΠ, συνολικού προϋπολογισμού 32.520.000 ευρώ, λύνοντας το χρόνιο πρόβλημα της υδροδότησης και ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα των πολιτών.
Υπήρξε έγκαιρα η φροντίδα του καθαρισμού των ρεμάτων για την αποφυγή πλημμυρών και των νησίδων σε βασικές αρτηρίες και αποτελεσματική αντιμετώπιση των συνέπειες των κακοκαιριών (βροχοπτώσεων, χιονοπτώσεων), που έπληξαν φέτος την Αττική, διατηρώντας ανοικτό το οδικό δίκτυο της αρμοδιότητάς της.
Σε συνεργασία με το δήμο Νέας Ιωνίας, ανακυκλώθηκαν 40 τόνοι εκλογικού υλικού, που έμεινε αδιάθετο μετά από τις εκλογές του Ιανουαρίου – τα έσοδα διατέθηκαν για τη στήριξη της Κοινωνικής Υπηρεσίας του δήμου.
Επαναλειτούργησε το ΚΤΕΟ Χολαργού, μετά από δύο χρόνια αναίτιας και επιζήμιας, για τα έσοδα του δημοσίου, αναστολής των βασικών του λειτουργιών.
Δόθηκε μάχη κατά της επιβολής διοδίων στον Άγιο Στέφανο και την Κηφισιά που καθιστά τους πολίτες ελεύθερους πολιορκημένους.
