Για ακόμη μία χρονιά, σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση, «πρωταγωνίστρια» ήταν η κρίση, που αποτυπώνεται και στην αύξηση των αναφορών προς την Αρχή, καθώς αυτές έφτασαν τις 14.738, αυξημένες κατά 26% σε σχέση με το 2012 και 38% σε σχέση με το 2011.
«Το βασικό ζήτημα που τίθεται είναι σε ποιον βαθμό μπορούν να συμπιεστούν τα δικαιώματα των πολιτών και ταυτόχρονα η δέσμευση της Πολιτείας να τα προστατεύσει για χάρη της δημοσιονομικής πολιτικής» ανέφερε η κ. Σπανού και επισήμανε ότι «η ορθή λειτουργία των θεσμών δεν αποτελεί πολυτέλεια, ακόμη και σε περίοδο οικονομικής κρίσης».
Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, η πλειονότητα των προσφυγών προς τον Συνήγορο σχετίζεται με την αδυναμία των πολιτών να ανταποκριθούν στις οικονομικές υποχρεώσεις τους, ενώ σε πολλές περιπτώσεις, η διαμεσολάβηση της Αρχής δεν αποσκοπεί στην τήρηση της νομιμότητας, αλλά στην αναζήτηση του αναγκαίου μέτρου χρηστής διοίκησης και ευελιξίας στην εφαρμογή των υφιστάμενων ρυθμίσεων, προκειμένου να αποτραπούν φαινόμενα υπέρμετρης επιβάρυνσης και οικονομικής εξουθένωσης των πολιτών.
Ειδικότερα, οι αναφορές των πολιτών για το 2013 εστιάζουν κατά κύριο λόγο σε ασφαλιστικά- συνταξιοδοτικά προβλήματα και άλλα οικονομικά ζητήματα, όπως τα φορολογικά, που φαίνεται να κυριαρχούν λόγω της κρίσης, αλλά και της αναδιάρθρωσης των υπηρεσιών του δημοσίου.
Επίσης, η έκθεση παρουσιάζει με απτά παραδείγματα τον κίνδυνο οπισθοδρόμησης στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κυρίως των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων (φτωχοί, άνεργοι, ανάπηροι μετανάστες), καθώς και την υποβάθμιση θεμάτων, όπως η προστασία των παιδιών, η ισότητα φύλου στην εργασία, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις έργων και δραστηριοτήτων.
Τα στατιστικά της Έκθεσης
Οι 14.738 αναφορές πολιτών που κατατέθηκαν στον Συνήγορο τη χρονιά που πέρασε αποτελούν αριθμό- ρεκόρ από το ξεκίνημα της λειτουργίας του θεσμού. Γενικότερα οι αναφορές παρουσιάζουν εντυπωσιακό ρυθμό αύξησης τα δύο τελευταία χρόνια (περίπου 26% σε σχέση το 2012, και 38% συγκριτικά με το 2011).
Η αυξητική τάση είναι ενδεικτική της εμπιστοσύνης με την οποία περιβάλλουν οι πολίτες τον θεσμό του Συνηγόρου, αλλά φαίνεται επίσης να τελεί σε ευθεία αναλογία με τα εντεινόμενα προβλήματα διαχείρισης των επιπτώσεων της δημοσιονομικής κρίσης από τον κρατικό μηχανισμό.
Οι φορείς στους οποίους επικεντρώνονται οι αναφορές των πολιτών αποτυπώνουν τη διαπίστωση αυτή:
- Περισσότερο από το ένα τέταρτο (28%) των προβλημάτων κακοδιοίκησης -με αυξανόμενο ποσοστό-εντοπίζεται στα ασφαλιστικά ταμεία και σε Νομικά Πρόσωπα που εποπτεύει το υπουργείο Εργασίας.
- Ακολουθεί το υπουργείο Οικονομικών με 17,4%, παρουσιάζοντας αυξητική τάση τα δύο τελευταία χρόνια.
- Αύξηση σημειώνεται και στα προβλήματα που αφορούν την αυτοδιοίκηση, δηλαδή τους δήμους και τις περιφέρειες, και το ποσοστό πλησιάζει το 16%. Ακολουθούν με 9% οι αποκεντρωμένες διοικήσεις (Διευθύνσεις Αλλοδαπών και Μετανάστευσης).
- Άλλοι φορείς με προβλήματα κακοδιοίκησης είναι το υπουργείο Δημόσιας Τάξης σταθερά με 6%, το υπουργείο Παιδείας με 3,7% κλπ.
Εξυπηρέτηση πολιτών σε αριθμούς:
- 14.738 νέες αναφορές στον Συνήγορο (οι 4.411 από αυτές μέσω διαδικτύου- πρώτη χρονιά πλήρους εφαρμογής της web αναφοράς).
- 9.000 πολίτες επισκέφθηκαν το Γραφείο Υποδοχής Κοινού στην Αθήνα.
- 32.300 πολίτες απευθύνθηκαν για συμβουλή στο τηλεφωνικό κέντρο.
- 4.000 ηλεκτρονικά μηνύματα πολιτών απαντήθηκαν.
Εξετάζοντας τον χειρισμό των εντός αρμοδιότητας του Συνηγόρου αναφορών για το 2013, φαίνεται ότι:
- Το 54% ήταν βάσιμες, δηλαδή η καταγγελία του πολίτη ήταν δικαιολογημένη και υφίστατο όντως κακοδιοίκηση.
- Το 81,5% των βάσιμων αναφορών είχαν κατά μεγάλο ποσοστό θετική έκβαση και επιλύθηκαν με τη διαμεσολάβηση του Συνηγόρου.
Πέραν των αναφορών, ο Συνήγορος το 2013 προχώρησε σε μία αυτεπάγγελτη έρευνα για την προαγωγή αλλοδαπών μαθητών που φοιτούν με ελλιπή δικαιολογητικά εγγραφής, 43 δημόσιες παρεμβάσεις και πέντε ειδικές εκθέσεις που αφορούσαν τη ρατσιστική βία στην Ελλάδα και την αντιμετώπισή της, τη βελτίωση και απλούστευση διοικητικών διαδικασιών, τα εμπόδια στην άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας, τη λειτουργία του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας και τη διαχείριση της παράκτιας ζώνης
