«Οι συσχετισμοί αλλά κυρίως οι βασικές τάσεις μεταβολής τους που κατεγράφη στις Βουλευτικές εκλογές όχι μόνο επιβεβαιώνονται αλλά και ενισχύονται», τονίζει με συνέντευξή του στο Dnews ο Στράτος Φαναράς.
Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Metron Analysis αναφέρεται στις τυχόν επιπτώσεις από το γάμο των ομοφύλων, εκτιμά ότι υπό τις παρούσες συνθήκες ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σχεδόν αδύνατο να ανακάμψει, ενώ σημειώνει πως ενόψει των ευρωεκλογών υποτιμούμε τα πολιτικά διακυβεύματα που αφορούν στην προοπτική της Ευρώπης και πως αυτόν τον «πολιτικό επαρχιωτισμό μας» θα τον πληρώσουμε ακριβά κάποια στιγμή.
Πέντε μήνες περίπου πριν τις ευρωεκλογές πώς διαμορφώνεται δημοσκοπικά η εικόνα των κομμάτων;
Οι συσχετισμοί αλλά κυρίως οι βασικές τάσεις μεταβολής τους που κατεγράφη στις Βουλευτικές εκλογές όχι μόνο επιβεβαιώνονται αλλά και ενισχύονται. Τις τάσεις αυτές μπορούμε εν συντομία να τις συνοψίσουμε ως εξής
- Κυριαρχία Μητσοτάκη και ΝΔ και σταδιακή μεταβολή του μεταπολιτευτικού δικομματισμού σε σύστημα «κυρίαρχου» κόμματος
- Ανακατατάξεις στο χώρο από την Αριστερά έως και το Κέντρο. Συνεχίζεται η πτώση του ΣΥΡΙΖΑ σε τέτοιο βαθμό που το ΠΑΣΟΚ να καταγράφεται σήμερα στις δημοσκοπήσεις ως δεύτερο σε δύναμη κόμμα
- Αναταράξεις και στο χώρο της Δεξιάς Αντιπολίτευσης με διάσπαρτες δυνάμεις που αναζητούν αυξημένο πολιτικό ρόλο, ένα ρόλο αντίστοιχο με την πραγματική κοινωνική του επιρροή η οποία «αδικείται» από το σημερινό του κομματικό κατακερματισμό.
Βέβαια οι Ευρωεκλογές έχουν τα δικά τους χαρακτηριστικά τα οποία ενδέχεται να επηρεάσουν τους συσχετισμούς και προς άλλες κατευθύνσεις. Για παράδειγμα ποια θα είναι η έκταση της αποχής; Και θα είναι αυτή η αποχή σχετικά ομοιόμορφη ή θα πλήξει ιδιαίτερα κάποιους πολιτικούς χώρους;
Ο γάμος των ομοφύλων θα έχει και σε τι βαθμό επιπτώσεις για τη ΝΔ; Και σε τι βαθμό ενδέχεται να επηρεάσει η χαλαρή ψήφο το κυβερνών κόμμα;
Είναι βέβαιο ότι η κοινωνία μας, όπως και όλος ο κόσμος θα έλεγα, δεν κινείται προς μία κατεύθυνση περισσότερης ανεκτικότητας και αποδοχής του διαφορετικού. Αντίθετα. Το συνεχές των κρίσεων και η εκτεταμένη ανασφάλεια συντηρητικοποιεί τις κοινωνίες. Ωστόσο η επιλογή αυτή κινείται πολιτικά προς την κατεύθυνση της εμπέδωσης της κυριαρχίας της ΝΔ στο φιλελεύθερο χώρο που τα τελευταία χρόνια δοκιμάζεται. Το τελικό ισοζύγιο, δηλαδή τι παίρνει από το φιλελεύθερο χώρο, τι χάνει από το συντηρητικό χώρο, είναι νωρίς για να κριθεί και θα συναρτηθεί και με σειρά άλλων επιλογών και όχι αυτονόμως.
Ο ΣΥΡΙΖΑ δείχνει -τουλάχιστον δημοσκοπικά- να μην μπορεί να ανακόψει την πτωτική του πορεία, παρά την εκλογή νέου προέδρου και μάλιστα με επικοινωνιακά χαρίσματα. Πού οφείλεται;
Ο ΣΥΡΙΖΑ αναδείχθηκε ως δύναμη διακυβέρνησης μέσα στην κρίση χρέους, σε μια συγκυρία πολιτικού χάους το οποίο σχηματοποιήθηκε τελικά στην αντίθεση μνημόνιο/αντιμνημόνιο. Όμως η εποχή εκείνη παρήλθε και μαζί της παρήλθε και η αντιμνημονιακή ορμή που έφερε το ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Από τότε μέχρι σήμερα το βασικό καθήκον του ΣΥΡΙΖΑ ήταν και είναι να ανασυγκροτήσει τη φυσιογνωμία του κάτι που δεν έκανε ίσως γιατί μια τέτοια προσπάθεια θα απαιτούσε σε βάθος και ειλικρινή αυτοκριτική για τις προηγούμενες επιλογές του. Τώρα με την επιλογή Κασσελάκη θεωρητικά έχει μια νέα ευκαιρία να το κάνει. Όμως μέχρι σήμερα κυριαρχείται από την εσωστρέφεια, τις συγκρούσεις και τις διασπάσεις. Στο περιβάλλον αυτό είναι σχεδόν αδύνατο να ανακάμψει.
Μετεκλογικά θα ανοίξει η συζήτηση για την ανασύνθεση του χώρου της κεντροαριστεράς, ανεξαρτήτως αποτελέσματος. Μπορεί να υπάρχει- και υπό ποιον;
Είναι δύσκολο να πει κανείς ποια θα είναι τα μετεκλογικά θέματα που θα κυριαρχούν. Έχω την εντύπωση ότι για άλλη μια φορά υποτιμάμε τα πολιτικά διακυβεύματα που αφορούν στην προοπτική της Ευρώπης και αυτόν τον «πολιτικό επαρχιωτισμό μας» θα τον πληρώσουμε ακριβά κάποια στιγμή. Όχι μόνο εμείς οι Έλληνες αλλά και όλοι οι Ευρωπαίοι που επιδεικνύουν την ίδια νοοτροπία με εμάς. Ειδικά σήμερα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις επιβάλλουν να ξαναδούμε αν θεμέλια της Ευρώπης αντέχουν, αν μπορούμε να εμπιστευτούμε τον «αυτόματο πιλότο» ή αν αντίθετα ήρθε η ώρα για δραστικές αποφάσεις που θα οδηγήσουν την Ευρωπαϊκή σύγκλιση σε ένα νέο ισχυρότερο επίπεδο ώστε να μη βρεθούμε στη θέση του ουραγού του 21ου αιώνα.
Και περιμένω με αληθινή περιέργεια να δω τα προεκλογικά προτάγματα των κομμάτων για να καταλάβω ποια από αυτά συνομιλούν με το παρόν και ποια με το παρελθόν.
