Έχουμε επισημάνει σε αρκετές περιπτώσεις και στο παρελθόν ότι η εκτίμηση της συμμετοχής σε μία εκλογική διαδικασία είναι ένα μη μετρήσιμο δημοσκοπικό μέγεθος που δεν μπορεί να προκύψει από τα στοιχεία μιας έρευνας κοινής γνώμης. Ο καθοριστικός ανασταλτικός παράγοντας έγκειται στο γεγονός ότι οι άνθρωποι που συμμετέχουν σε μία δημοσκόπηση είναι στην πλειοψηφία τους πολίτες με ένα σχετικό βαθμό ενδιαφέροντος για την πολιτική διαδικασία. Είναι αναμενόμενο ότι κάποιος πολίτης που δεν συγκινείται από τις κομματικές διεργασίες και δεν θεωρεί υποχρέωση του τη συμμετοχή στις εκλογές δεν θα απαντήσει σε μία πολιτική δημοσκόπηση για να το δηλώσει. Αφού λοιπόν τα δημοσκοπικά δεδομένα δεν μπορούν να αποκρυπτογραφήσουν την διάθεση συμμετοχής είναι προτιμότερο ν’ ανατρέξουμε σε ιστορικά εκλογικά στοιχεία προηγούμενων αναμετρήσεων για να έχουμε μία εικόνα της εκλογικής συμπεριφοράς των πολιτών.
Εκτός από το παραδοσιακό χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής που εμφανίζουν οι ευρωεκλογές σε σχέση με τις εθνικές θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τον παράγοντα της κόπωσης που δημιουργείται στο εκλογικό σώμα από τις αλλεπάλληλες διαδικασίες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους οι πολίτες προσήλθαν δύο φορές το Μάιο και τον Ιούνιο στην κάλπη των βουλευτικών εκλογών και δύο φορές τον Οκτώβριο σε αυτή των αυτοδιοικητικών.
Η χρονική απόσταση μεταξύ των δύο εθνικών εκλογών ήταν μόλις ένας μήνας είναι ωστόσο χαρακτηριστικό ότι ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη κάλπη χάθηκαν περίπου 787.000 ψηφοφόροι με το ποσοστό συμμετοχής να μειώνεται από το 61,7% τον Μάιο στο 53,7% τον Ιούνιο. Η ΝΔ είχε χάσει το 12,3% όσων την είχαν ψηφίσει ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ κατέγραψε τη μεγαλύτερη αποχή με 21,5%. Το ΠΑΣΟΚ απώλεσε το 8,7% των δυνάμεων του και το ΚΚΕ το 6%, αλλά και τα δυο κόμματα είχαν καταφέρει να ανεβάσουν λίγο τα ποσοστά τους γεγονός που σημαίνει ότι είχαν μικρότερες απώλειες ως αποτέλεσμα της ικανότητας των μηχανισμών τους για κινητοποίηση. Ο βασικός παράγοντας για τις μεγάλες απώλειες του ΣΥΡΙΖΑ τότε ήταν το έλλειμμα ισχυρού διακυβεύματος αφού το αποτέλεσμα έχει κριθεί ένα μήνα πριν και δεν υπήρχε πλέον ισχυρό πολιτικό κίνητρο για τους εναπομείναντες ψηφοφόρους του.
Στο κεντρικό λοιπόν ερώτημα για το ποιον πρόκειται να πλήξει περισσότερο η αναμενόμενη αύξηση της αποχής η απάντηση θα πρέπει να αναζητηθεί στο πολιτικό κίνητρο που έχουν οι ψηφοφόροι των κομμάτων:
Για την κυβερνητική παράταξη ζητούμενο είναι η σταθερότητα. Μπορεί αυτό να λειτουργήσει ως κίνητρο για το 41%; αισθάνονται ότι απειλείται η σταθερότητα της διακυβέρνησης της χώρας από ένα κακό αποτέλεσμα στις ευρωεκλογές; Για το ΣΥΡΙΖΑ το κίνητρο είναι η πολιτική αναβάπτιση του υπό τη νέα ηγεσία και ο επαναπροσδιορισμός του ως κυβερνητική επιλογή. Για το ΠΑΣΟΚ και το Ν. Ανδρουλάκη η επαναφορά τους ως βασικού κορμού της ελληνικής κεντροαριστεράς και ως κυρίαρχου πόλου απέναντι στην κεντροδεξιά ηγεμονία. Το πιο από αυτά τα κίνητρα θα λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά θα το γνωρίζουμε σε δύο εβδομάδες.
(Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι Διευθυντής Ερευνών GPO- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Τα Νέα Σαββατοκύριακου")
