Όλο και πληθαίνουν οι περιπτώσεις απάτης στο διαδίκτυο, που στόχο έχουν να διαφημίσουν προϊόντα και να προσελκύσουν αγοραστές, σε δήθεν τιμές σοκ. Οι αναρτήσεις απάτες, γίνονται κυρίως στα κοινωνικά δίκτυα και αφορούν γνωστά ονόματα από την οικονομική, καλλιτεχνική και κοινωνική πραγματικότητα. Ενώ πολλές φορές παρουσιάζονται πολύ γνωστά ηλεκτρονικά, ή φυσικά καταστήματα, να πωλούν προϊόντα σε εξευτελιστικές τιμές.
Πρόσφατα, παρουσιάστριες εκπομπών της κρατικής τηλεόρασης, «βρέθηκαν» σε βίντεο, στα κοινωνικά δίκτυα, να «διαφημίζουν» προϊόντα. Βίντεο που δημιουργήθηκαν με τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ). Η ΕΡΤ μάλιστα σε ανακοίνωσή της, κατήγγειλε το γεγονός και «εφιστά την προσοχή των τηλεθεατών και των χρηστών μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ότι το εν λόγω βίντεο αγνώστων συνιστά προϊόν διαδικτυακής απάτης και ουδεμία σχέση έχει με οποιαδήποτε εκπομπή και συνεργάτη της ΕΡΤ Α.Ε.».
Μιλήσαμε, με την παρουσιάστρια της πρωινής εκπομπής της ΕΡΤ1 «Συνδέσεις», Χριστίνα Βίδου, η οποία και μας ανέφερε ότι κατήγγειλε αμέσως τη διαδικτυακή απάτη και ότι φυσικά θα κινηθεί νομικά, με καταγγελία στη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Όπως είπε όμως η ίδια «σε αυτές τις περιπτώσεις, συνήθως δεν μπορούν να βρεθούν οι ένοχοι, που μέσω ΑΙ, κάνουν αυτές τις. Θα πρέπει να προσέχουμε πολύ», ανέφερε η κ. Βίδου.
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Ψηφιακής Εγκληματολογίας, Κέλλυ Ιωάννου, «οι συγκεκριμένοι απατεώνες χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη αποσκοπώντας στο οικονομικό κέρδος. Η AI έχει δείξει σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τις δυνατότητες που έχει και τα εργαλεία που διαθέτει, σε σημείο που ακόμα και ένας απλός άνθρωπος με βασικές γνώσεις πληροφορικής μπορεί να την χρησιμοποιήσει προς όφελος του. Ως προς τις απάτες που συμβαίνουν με γνωστούς παρουσιαστές της τηλεόρασης, θα λέγαμε πως συμβαίνει για λόγους πειθούς. Καταλαβαίνουμε πως αλλιώς μπορεί να πείσει ένας δημοσιογράφος με δημόσιο κύρος και αλλιώς μια απρόσωπη διαφήμιση», μας λέει.
Πως όμως μπορεί κάποιος να προστατευθεί από αυτού του είδους τις απάτες και να μην «πατήσουν το κουμπί» και να μην πληρώσουν έστω και ελάχιστα χρήματα, για κάποιο προϊόν ή υπηρεσία;
«Αυτό που χρειάζεται να γνωρίζουν όλοι είναι πως καθώς τα «έξυπνα» εργαλεία πολλαπλασιάζονται και η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει με γρήγορους ρυθμούς στην ζωή μας», αναφέρει η κ. Ιωάννου και συνεχίζει: «Πρέπει να είμαστε συνεχώς ενημερωμένοι για τις διαδικτυακές απάτες, αλλά και την σωστή χρήση του διαδικτύου. Επίσης, ο καθένας πρέπει να γνωρίζει πως να προστατευτεί, δηλαδή που μπορεί να κοινοποιεί προσωπικές πληροφορίες και δεδομένα, που πρέπει να απευθυνθεί για οικονομικές συναλλαγές κατά πόσο ή επιβεβαίωση στοιχείων είναι σαφής και ποια είναι τα όρια που μπορεί κάποιος να τον προσεγγίσει».
Η κ. Ιωάννου επισημαίνει ότι στις περιπτώσεις αγοράς προϊόντων, από εφαρμογές που ουσιαστικά είναι απάτες, δεν επιστρέφονται τα χρήματα που έχει δώσει κάποιος, αλλά ακόμα χειρότερα, κινδυνεύει να εκτεθούν στο διαδίκτυο τα προσωπικά του στοιχεία, με ότι αυτό συνεπάγεται.
«Δυστυχώς σε αυτές τις περιπτώσεις τα χρήματα χάνονται. Όμως, τονίζουμε πάντα πως η αποφυγή επανάληψης να πέσει κάποιος θύμα απάτης και η προσωπική ασφάλεια είναι σημαντικότερη. Η κ. Ιωάννου αναφέρει στο Dnews, πως θα πρέπει να κάνουμε τις διαδικτυακές αγορές:
«Για να προστατευτεί ο οποιοσδήποτε χρήστης ή αγοραστής θα πρέπει να γνωρίζει κάποιες βασικές πληροφορίες. Ως προς την τράπεζα, καλό είναι να επικοινωνεί με κάποιο κατάστημα για οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει, ώστε να λαμβάνει από εκείνο τις σωστές κατευθυντήριες γραμμές και τα σωστά στοιχεία επικοινωνίας τους.
Καμιά τράπεζα δεν επικοινωνεί με τους πελάτες για επιβεβαίωση στοιχείων με sms ή email. Να παρατηρεί πάντα το email του αποστολέα και να μην επισκέπτεται ύποπτα links.
Ως προς τις διαδικτυακές αγορές, χρειάζεται να γνωρίζουν πως είναι προτιμότερα τα sites επώνυμων εταιρειών, όσων διαθέτουν φυσικά καταστήματα και αυτών που έχουν πάντα σωστά στοιχεία επικοινωνίας. Επίσης συμβουλεύουμε τους αγοραστές να επιλέγουν ιστοσελίδες που έχουν την δυνατότητα αντικαταβολής ή αν επιθυμούν να χρησιμοποιήσουν κάποια χρεωστική ή πιστωτική κάρτα να γνωρίζουν το κατάστημα».
Το νομικό πλαίσιο προστατεύει τον καταναλωτή που θα υποστεί τις συνέπειες μίας απάτης, αλλά θα πρέπει αυτός να κινηθεί γρήγορα.
«Ο νόμος, προβλέπει αποζημίωση για ζημιές που θα υποστούν καταναλωτές σε περίπτωση κλοπής ή απώλειας τραπεζικής κάρτας, ή κωδικών για συναλλαγές που πραγματοποιούνται μέχρι η τράπεζα να μπλοκάρει τον λογαριασμό και εφόσον ο καταναλωτής δεν ήταν υπεύθυνος για την απάτη, όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο από τον Ιανουάριο του 2023 από το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Σύμφωνα με τη διάταξη αυτή σε περίπτωση συναλλαγών με κάρτες ο κάτοχος θα έχει ευθύνη για ζημιά που μπορεί να υποστεί από απάτη σε βάρος του έως 50 ευρώ, ενώ στην περίπτωση απάτης μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών, δηλαδή εάν υπάρχει υποκλοπή τραπεζικών κωδικών, προβλέπεται για ζημιά έως 1.000 ευρώ ευθύνη του καταναλωτή και για την επιπλέον ζημιά ευθύνη των πιστωτικών ιδρυμάτων».
