«Τα νέα που μας έφερε μας χάιδεψαν τ' αυτιά, μα απέχουνε πολύ απ' την αλήθεια» ή «πώς κάτι που ακούγεται λογικό και ωραίο είναι πολύ επικίνδυνο» (μικρή διακοπή από το αποκριάτικο κλίμα):
Μια ιδέα θα ήταν, αντί για το κούρεμα, να ασχολούμασταν με τις δηλώσεις του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, λίγο πριν υπηρετήσει τη 15νθήμερη στρατιωτική θητεία του, περί κατάργησής της και αντικατάστασης του (λαϊκού) στρατού των κληρωτών από επαγγελματικό (μισθοφορικό) στρατό.
Γιατί το τι λες, τι δεν λες και κυρίως πότε το λες, έχει τεράστια σημασία, αφού ο διάβολος, ως γνωστόν, κρύβεται στις λεπτομέρειες...
Προφανώς, κανείς δεν θεωρεί ότι η στρατιωτική θητεία, ως έχει σήμερα, ανταποκρίνεται στα σύγχρονα δεδομένα της ελληνικής κοινωνίας. Οπότε ναι, πρέπει να συζητήσουμε για τη μείωση της θητείας, για την επί ίσοις όροις εναλλακτική θητεία, για το περιεχόμενο της θητείας ή για τα δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης.
Όμως...
Σήμερα, η κυρίαρχη ρητορική στην Ευρώπη λέει ότι πρέπει να ετοιμαζόμαστε για πόλεμο.
Σήμερα, πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, της ελληνικής περιλαμβανομένης, έχουν ήδη αναλάβει ή σχεδιάζουν στρατιωτικές επιχειρήσεις πολύ μακριά από τις χώρες τους, από τη ζώνη του Σαχέλ στην Αφρική μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα.\
Σήμερα, παρά τις περί του αντιθέτου διαβεβαιώσεις, φαίνεται ότι με διάφορα σχήματα η κυβέρνηση μεθοδεύει την αποστολή και στρατιωτών (εκτός του εξοπλισμού) στην Ουκρανία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η διαφορά λαϊκού και μισθοφορικού στρατού γίνεται ακόμα πιο εμφανής και η τοποθέτηση υπέρ του ενός ή του άλλου αφορά συνολικά την άποψη για την εξωτερική και αμυντική πολιτική της χώρας.
Ο λαϊκός στρατός εξ ορισμού έχει αποστολή την άμυνα, την υπεράσπιση των συνόρων. Είναι τα παιδιά μιας χώρας που αμύνονται κυριολεκτικά "υπέρ βωμών και εστιών". Σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο μάλιστα, είναι προφανές ότι πολύ δύσκολα θα μπορούσε μια κυβέρνηση να στείλει εκτός συνόρων κληρωτούς. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελβετία, η Αυστρία και η Φινλανδία, τρεις από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις (η τελευταία μέχρι πριν λίγο καιρό) ουδέτερων κρατών, έχουν υποχρεωτική θητεία, ενώ και άλλες (π.χ. η Σουηδία, επίσης μέχρι πρότινος μεταξύ των ουδέτερων κρατών) έχουν (έστω εθελοντές) κληρωτούς μέχρι ένα ποσοστό.
Ο μισθοφορικός στρατός αντίθετα μπορεί πιο εύκολα να σταλεί εκτός συνόρων και να λάβει μέρος σε πολεμικές επιχειρήσεις μακριά από την Ελλάδα. Κι όμως, όσοι υπηρετούν και θα υπηρετούν επαγγελματικά ως οπλίτες είναι επίσης παιδιά της χώρας, και μάλιστα συνήθως προέρχονται από τα κοινωνικά στρώματα που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες επιβίωσης και επαγγελματικής αποκατάστασης, ψάχνοντας διέξοδο στο στρατό.
Οπότε, ναι. Όταν η πρόταση για πλήρη κατάργηση των κληρωτών έρχεται μέσα σε ένα πλαίσιο όπως αυτό που ζούμε σήμερα, και μάλιστα από τον αρχηγό ενός κόμματος που προ λίγων εβδομάδων έκανε μια ριζική στροφή, υπερψηφίζοντας τις δαπάνες για τους εξοπλισμούς, οφείλει κανείς να σταθεί κριτικά και να αναρωτηθεί αν, ηθελημένα ή μη, εξυπηρετεί σχεδιασμούς που περιλαμβάνουν την περαιτέρω γενίκευση της τάσης αποστολής Ελλήνων στρατιωτών σε επιχειρήσεις εκτός συνόρων.
Να ξανασκεφτούμε τη θητεία, αλλά μέσα στο πλαίσιο μίας συνολικής πολιτικής πρότασης που θα προτάσσει την ειρήνη, την επίλυση των περιφερειακών διαφορών, τη μείωση των εξοπλισμών, την κατάργηση των πυρηνικών όπλων στο ευρωπαϊκό έδαφος κ.ο.κ.
Στο πλαίσιο μιας πολιτικής πρότασης που δεν θα οραματίζεται την αντικατάσταση των κληρωτών από επαγγελματίες, αλλά τη διαμόρφωση ενός κόσμου όπου οι στρατοί θα περιπέσουν σε αχρησία γενικώς.
Και πάντως, μιας πρότασης που -μέχρι τότε- θα διαφυλάσσει σε κάθε περίπτωση τον πυρήνα της ιδέας ότι, πρώτον, η υπεράσπιση των συνόρων της χώρας είναι υπόθεση του λαού της και, δεύτερον, η αποκλειστική αποστολή του στρατεύματος είναι η άμυνα και η υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας και της εθνικής ανεξαρτησίας.
Αλλιώς, αυτό που σήμερα ακούγεται λογικό και ωραίο, να σταματήσουν οι νέοι να σπαταλούν τον καιρό τους σε αγγαρείες στο στρατό, μπορεί να αποδειχθεί πολύ άμεσα πολύ επικίνδυνο: να σκοτώνονται πολλοί από αυτούς μακριά από τα σύνορα για σκοπούς που δεν θα γνωρίζουν καν και που ελάχιστα θα αφορούν την υπεράσπιση της πατρίδας τους.
(Η Δανάη Κολτσίδα είναι Νομικός – Πολιτική Επιστήμονας)
